De Amerikaanse ambassadeur Bill White heeft via sociale media zwaar uitgehaald naar minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en eist dat België stopt met wat hij noemt een ‘belachelijke en antisemitische vervolging’ van drie joodse besnijders in Antwerpen. Deze diplomatieke interventie zorgt voor veel beroering en roept vragen op over de scheiding tussen justitie en diplomatie.
Gerechtelijk onderzoek naar rituele besnijdenissen
Het controverse draait rond een lopend gerechtelijk onderzoek van het Antwerpse parket naar mogelijk illegale besnijdenissen door verschillende moheels – gespecialiseerde joodse besnijders die de rituele ‘brit mila’ uitvoeren. In België is besnijdenis om niet-medische redenen toegestaan, maar moet steeds gebeuren onder toezicht van een arts.
Het onderzoek startte nadat dissidente rabbijn Moshe Aryeh Friedman klacht indiende tegen ‘metzitzah b’peh’, een omstreden vorm van rituele besnijdenis waarbij het bloed van de wonde met de mond wordt weggezogen. Deze praktijk staat ook binnen de joodse gemeenschap ter discussie vanwege gezondheidsrisico’s.
Huiszoekingen bij prominente rabbijnen
In mei 2024 voerde het gerecht huiszoekingen uit op verschillende locaties in Antwerpen. Speurders namen besnijdenismessen in beslag en vroegen lijsten op van recent besneden kinderen. Volgens Gazet van Antwerpen werden ook de woningen onderzocht van twee bekende Antwerpse moheels: rabbijn Aharon Eckstein en rabbijn Moshe David Landau, beide actief binnen de orthodox-joodse gemeenschap.
Het Antwerpse parket bevestigt dat het onderzoek nog steeds loopt, maar wil geen verdere details vrijgeven over de concrete verdenkingen.
Beschuldigingen aan adres van Michael Freilich
Seksuologe en politica Goedele Liekens (Anders), die via haar vzw RAFA al jaren actie voert tegen onveilige jongensbesnijdenissen, wijst naar N-VA-kamerlid Michael Freilich als mogelijke schakel naar de Amerikaanse interventie. Volgens Liekens zou Freilich in het joodse magazine Der Yid hebben verklaard dat hij in Washington met hooggeplaatste adviseurs zou spreken om druk uit te oefenen voor het stopzetten van het onderzoek.
Freilich, zelf joods en voormalig hoofdredacteur van Joods Actueel, was inderdaad in mei 2024 in Washington – precies tijdens de huiszoekingen in Antwerpen. Hij ontkent echter elke directe link met ambassadeur White en benadrukt dat hij enkel vroeg om ‘hulp bij het nadenken over een correct wettelijk kader’.
Diplomatieke spanningen
‘Bill White heb ik nooit ontmoet of gesproken, zijn demarche staat hier volledig los van’, reageert Freilich schriftelijk aan VRT NWS. ‘Er is door mij nooit gevraagd om druk te zetten, wel om naar een oplossing te zoeken die zowel de godsdienstvrijheid respecteert als beantwoordt aan de hoogste medische standaarden.’
Twee weken geleden vond er volgens De Standaard al een ontmoeting plaats tussen ambassadeur White en het kabinet van minister Vandenbroucke, waarbij ook het dossier van de rituele besnijdenissen aan bod kwam. Dit toont aan dat de zaak al langer een diplomatieke dimensie heeft gekregen.
Het incident werpt fundamentele vragen op over de grenzen van diplomatieke inmenging in lopende gerechtelijke onderzoeken en de balans tussen godsdienstvrijheid en medische veiligheid in België.
