Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “How not to misread science fiction”
Focusing on the futuristic tech that appears in sci-fi without paying attention to the actual point of the story is a big mistake, says Annalee Newitz
Met de jaarwisseling in zicht kijken velen vooruit naar wat de toekomst brengt. Zullen we binnenkort met CRISPR-technologie vleugels kunnen laten groeien? Uploaden we straks allemaal onze hersenen naar de Amazon-cloud? Moeten we de zon inpakken in een Dyson-sfeer? Voor liefhebbers van wetenschap en technologie is science fiction vaak de plaats waar ze antwoorden zoeken op dergelijke vragen over de toekomst.
Het probleem is echter dat de meeste mensen de verkeerde boodschappen afleiden uit deze toekomstvisies. Dat stelt een wetenschapsjournalist die ook science fiction schrijft, en die als eindejaarsgeschenk een beknopte gids aanbiedt om sci-fi verhalen niet verkeerd te interpreteren.
**Science fiction als inspiratiebron**
Science fiction heeft altijd een bijzondere plaats ingenomen in onze cultuur. Het genre biedt niet alleen entertainment, maar dient ook als een soort laboratorium voor ideeën over technologische vooruitgang en maatschappelijke ontwikkelingen. Van Jules Verne tot Isaac Asimov, van Star Trek tot Black Mirror – sci-fi verhalen hebben generaties geïnspireerd en soms zelfs wetenschappers en ingenieurs aangezet tot echte doorbraken.
Toch ligt hier ook een valkuil. Wanneer we science fiction consumeren, bestaat het risico dat we de grens tussen mogelijke toekomsten en pure fantasie niet scherp genoeg trekken. Het onderscheid tussen wat technologisch haalbaar is en wat louter dient als verhaalkundig element, wordt niet altijd even duidelijk gemaakt.
**De kunst van het juist lezen**
Het correct interpreteren van science fiction vereist een bepaalde mate van wetenschappelijke geletterdheid en kritisch denkvermogen. Veel verhalen gebruiken wetenschappelijke concepten als springplank voor verhaallijnen, zonder dat deze concepten noodzakelijkerwijs een realistische basis hebben.
Neem bijvoorbeeld de afbeelding van Saruman met een palantír uit The Lord of the Rings – hoewel dit werk strikt genomen meer fantasy dan science fiction is, illustreert het hoe technologische elementen in verhalen kunnen functioneren als metaforen of plot-devices, eerder dan als voorspellingen van werkelijke technologische ontwikkelingen.
**Waarom dit belangrijk is**
De manier waarop we science fiction interpreteren, heeft gevolgen die verder reiken dan persoonlijke vermaak. Verkeerde interpretaties kunnen leiden tot onrealistische verwachtingen over technologische vooruitgang, maar ook tot onnodige angsten over toekomstige ontwikkelingen.
In een tijd waarin wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen steeds sneller gaan, is het cruciaal dat het publiek een genuanceerd begrip heeft van wat mogelijk is en wat niet. Dit geldt niet alleen voor individuele burgers, maar ook voor beleidsmakers die beslissingen moeten nemen over onderzoeksfinanciering, regelgeving en ethische kwesties rondom nieuwe technologieën.
**Een gids voor de toekomst**
De belofte van een gids om science fiction correct te lezen, komt op een belangrijk moment. Terwijl we aan de vooravond staan van een nieuw jaar en potentieel baanbrekende ontwikkelingen in gebieden zoals biotechnologie, kunstmatige intelligentie en ruimtevaart, wordt het steeds belangrijker om onderscheid te kunnen maken tussen realistische mogelijkheden en sciencefictionfantasieën.
Deze gids zou kunnen helpen bij het ontwikkelen van een meer wetenschappelijk gefundeerde kijk op toekomstige technologieën, zonder daarbij de inspirerende kracht van science fiction te ondergraven.
**Vooruitblik**
Het nieuwe jaar brengt ongetwijfeld nieuwe technologische ontwikkelingen en daarmee ook nieuwe science fiction verhalen die deze ontwikkelingen zullen reflecteren en verkennen. Door te leren hoe we deze verhalen juist moeten interpreteren, kunnen we beter voorbereid zijn op de echte uitdagingen en kansen die de toekomst biedt. Want zoals de auteur terecht opmerkt: onze beschavingen zijn erbij gebaat dat we dit goed aanpakken.