Doorbraak in kankerbehandeling: Belgische onderzoekers genezen agressieve leukemie met gen-gemodificeerde cellen

Photo by Jannik on Unsplash

Bron: Science Daily | Methode: Herschreven

Origineel: “Gene-edited CAR-T cells erase aggressive T-cell leukemia”

A cutting-edge therapy using base-edited immune cells is offering a major breakthrough for patients with one of the toughest forms of blood cancer, T-cell acute lymphoblastic leukaemia. By precisely rewriting tiny sections of DNA, scientists at UCL and Great Ormond…

Een revolutionaire behandeling ontwikkeld door wetenschappers van University College London (UCL) en Great Ormond Street Hospital (GOSH) biedt nieuwe hoop voor patiënten met een van de meest agressieve vormen van bloedkanker. De innovatieve gentherapie, bekend als BE-CAR7, toont opmerkelijke resultaten bij kinderen en volwassenen met T-cel acute lymfoblastische leukemie (T-ALL).

**Eerste patiënt ter wereld behandeld**

De 16-jarige Alyssa Tapley uit Leicester maakte in 2022 wereldwijd geschiedenis als eerste persoon die deze baanbrekende behandeling ontving. Zij werd in mei 2021 gediagnosticeerd met T-cel leukemie na maanden van wat leek op herhaalde virale infecties en vermoeidheid. Toen standaardbehandelingen zoals chemotherapie en een eerste beenmergtransplantatie faalden, bood het onderzoeksteam haar de experimentele therapie aan.

“Ik koos ervoor om deel te nemen aan het onderzoek omdat ik voelde dat, zelfs als het niet voor mij zou werken, het anderen zou kunnen helpen,” vertelt Alyssa. “Jaren later weten we dat het werkte en gaat het heel goed met mij. Ik heb alle dingen gedaan die je geacht wordt te doen als tiener.”

**Indrukwekkende klinische resultaten**

Sinds Alyssa’s behandeling hebben nog acht kinderen en twee volwassenen de therapie ondergaan bij GOSH en King’s College Hospital. De resultaten van deze vroege klinische studie, gepubliceerd in het prestigieuze New England Journal of Medicine, tonen veelbelovende cijfers:

– 82{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} van de patiënten bereikte zeer diepe remissie na behandeling met BE-CAR7
– 64{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} blijft vrij van leukemie
– De eerst behandelde patiënten zijn nu al drie jaar ziektevrij

Professor Waseem Qasim, die het onderzoek leidde en hoogleraar cel- en gentherapie is aan UCL, benadrukt de betekenis: “We hebben eerder veelbelovende resultaten getoond met precisie-genoombewerking voor kinderen met agressieve bloedkanker. Dit grotere aantal patiënten bevestigt de impact van dit type behandeling.”

**Revolutionaire technologie**

De behandeling maakt gebruik van base-editing, een geavanceerde vorm van CRISPR-technologie die individuele DNA-letters in levende cellen kan veranderen met hoge precisie. Deze methode snijdt het DNA niet door, wat de kans op chromosomale schade vermindert.

Het grootste obstakel bij CAR T-cel therapieën voor T-cel leukemieën was altijd dat de behandeling kankercellen moet vernietigen zonder dat de gemodificeerde cellen elkaar aanvallen. Door gebruik te maken van base-editing konden de onderzoekers “universele” CAR T-cellen creëren die dit probleem oplossen.

**Complex productieproces**

De BE-CAR7 T-cellen worden geproduceerd in een clean room faciliteit bij GOSH met behulp van aangepast RNA, mRNA en een lentiviraal vector in een geautomatiseerd systeem. Het proces omvat verschillende cruciale stappen:

– Verwijdering van bestaande receptoren zodat donorcellen kunnen worden opgeslagen en aan elke patiënt gegeven zonder matching
– Eliminatie van de CD7-marker die cellen identificeert als T-cellen, waardoor “friendly fire” wordt voorkomen
– Verwijdering van CD52, een tweede marker die voorkomt dat sterke antilichaammedicatie de gemodificeerde cellen elimineert
– Toevoeging van een Chimeric Antigen Receptor (CAR) die CD7 op leukemische T-cellen detecteert

**Behandelingsproces en herstel**

Wanneer patiënten de base-edited CAR T-cellen ontvangen, lokaliseren en vernietigen de gemodificeerde cellen snel T-cellen door het hele lichaam, inclusief de kankercellen. Als de leukemie binnen de eerste maand wordt weggenomen, ondergaan patiënten vervolgens een beenmergtransplantatie die in de daaropvolgende maanden een functionerend immuunsysteem herstelt.

Dr. Rob Chiesa, onderzoeker en beenmergtransplantatie-consultant bij GOSH, legt uit: “Hoewel de meeste kinderen met T-cel leukemie goed reageren op standaardbehandelingen, gebeurt dit bij ongeveer 20{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} niet. Het zijn deze patiënten die dringend betere opties nodig hebben.”

**Bijwerkingen beheersbaar**

Hoewel de behandeling intensief is, blijken de bijwerkingen beheersbaar. Patiënten ervaren verwachte effecten zoals lage bloedwaarden, cytokine-release syndroom en huiduitslag. De hoogste risico’s waren gerelateerd aan virale infecties terwijl het immuunsysteem zich opbouwt.

**Financiering vergroot toegang**

De studie wordt gesponsord door GOSH en ondersteund door de Medical Research Council, Wellcome en het National Institute for Health and Care Research. GOSH Charity heeft meer dan £2 miljoen toegezegd om de behandeling voor nog eens 10 T-ALL patiënten te ondersteunen.

**Toekomstperspectief**

De onderzoeksinfrastructuur wordt aangedreven door een langetermijn onderzoeksprogramma bij het UCL Great Ormond Street Institute of Child Health. Het team opereert vanuit het Zayed Centre for Research into Rare Disease in Children, mogelijk gemaakt door een gift van £60 miljoen in 2014.

Deze doorbraak in de gentherapie biedt nieuwe hoop voor patiënten met een van de meest moeilijk te behandelen vormen van bloedkanker en toont de kracht van precisiegeneeskunde in de strijd tegen kanker.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *