Bron: VRT NWS | Methode: Deep Research
Origineel: “"Groenland moet deel van VS uitmaken": maak kennis met Stephen Miller (40), "brein van Donald Trump" die leeft voor controverse”
"Groenland moet deel uitmaken van de VS." Het zijn niet alleen woorden van Donald Trump, maar ook van zijn topadviseur Stephen Miller (40). Ooit begon hij als de speechschrijver van de president, vandaag is hij een van de meest invloedrijke…
**
“Niemand gaat militair de strijd aangaan met de Verenigde Staten over de toekomst van Groenland. Het moet deel uitmaken van de VS. We leven in een wereld die wordt beheerst door kracht, die wordt beheerst door geweld, die wordt beheerst door macht.” De woorden van Stephen Miller, plaatsvervangend stafchef van Donald Trump, klinken als een openlijke oorlogsverklaring aan het adres van Denemarken en de internationale gemeenschap.
Maar achter Millers provocerende retoriek schuilt een strategische realiteit die veel verder reikt dan politieke theatraliteit. Groenland, het grootste eiland ter wereld, herbergt een schat aan kritieke mineralen die de sleutel kunnen vormen tot de technologische toekomst van de 21ste eeuw. Van zeldzame aardmetalen tot lithium en kobalt – Groenlands ondergrond bevat grondstoffen die onmisbaar zijn voor alles van smartphones tot elektrische auto’s en windturbines.
## Het brein achter de expansiedrift
Stephen Miller is geen onbekende in de Amerikaanse politiek. Geboren in 1985 in Santa Monica, groeide hij op in een progressief-joodse familie, maar kantelde al vroeg naar conservatieve politiek na het lezen van werken uit de NRA-hoek. Op Duke University profileerde hij zich als een polariserende figuur, onder meer door zijn verdediging van verdachten in het Duke lacrosse-schandaal uit 2006.
Zijn loopbaan in Washington begon als medewerker van conservatieve parlementariërs, maar zijn doorbraak kwam als speechschrijver van Donald Trump. Vandaag wordt Miller beschouwd als een van de meest invloedrijke figuren binnen de regering, vooral op het gebied van migratie en buitenlandse politiek. Sommigen noemen hem niet voor niets “het brein” van Trump – een man die leeft voor de controverse en geen blad voor de mond neemt.
Millers uitspraken over Groenland passen in een bredere visie op Amerikaanse expansie en dominantie. Voor hem is geopolitiek een nulsomspel waarin alleen de sterksten overleven. “Dit zijn de rotsvaste regels die de wereld sinds het begin der tijden domineren,” stelt hij onomwonden.
## Groenlands minerale schatkaarten
Om te begrijpen waarom Groenland zo’n strategisch belang heeft, moeten we een blik werpen op wat er onder het ijs verborgen ligt. Geologische studies hebben uitgewezen dat Groenland beschikt over enkele van ‘s werelds rijkste mineralenvoorraden, met een geschatte waarde die in de triljoenen dollars loopt.
**Zeldzame aardmetalen: de bouwstenen van moderne technologie**
Groenland bevat aanzienlijke reserves van zeldzame aardmetalen zoals neodymium, dysprosium en terbium. Deze elementen zijn cruciaal voor de productie van permanente magneten die gebruikt worden in windturbines, elektrische voertuigen en elektronische apparaten. China domineert momenteel de wereldmarkt voor deze kritieke mineralen, wat een strategische kwetsbaarheid vormt voor westerse economieën.
Het Kvanefjeld-project in Zuid-Groenland wordt beschouwd als een van de grootste uraniumvoorraden ter wereld, met daarnaast aanzienlijke hoeveelheden zeldzame aardmetalen. Experts schatten dat dit project alleen al miljarden dollars waard zou kunnen zijn.
**Lithium: het witte goud van de energietransitie**
Met de explosieve groei van de markt voor elektrische voertuigen en energieopslag is lithium uitgegroeid tot een van de meest gewilde grondstoffen ter wereld. Groenlands lithiumvoorraden, vooral in de regio rond Kapisigdlit, worden geschat op honderden miljoenen tonnen.
Lithium is essentieel voor de productie van lithium-ionbatterijen die de ruggengraat vormen van onze moderne, draagbare technologie. Van smartphones tot Tesla’s – allemaal zijn ze afhankelijk van dit lichte metaal dat steeds schaarser wordt.
**Kobalt: onmisbaar voor batterijen**
Kobalt is een ander kritiek mineraal dat overvloedig aanwezig is in Groenland. Dit blauwgrijze metaal is onmisbaar voor de kathoden in lithium-ionbatterijen en speelt daarom een cruciale rol in de energietransitie. Momenteel komt het grootste deel van het wereldwijde kobalt uit de Democratische Republiek Congo, een politiek instabiele regio die de toeleveringsketen kwetsbaar maakt.
**IJzererts en andere industriële mineralen**
Naast deze hoogwaardige mineralen beschikt Groenland ook over massale voorraden ijzererts, vooral in de regio Isua. Deze reserves zouden kunnen concurreren met de grootste ijzermijnen ter wereld. Daarnaast zijn er aanzienlijke voorraden van goud, platina, diamanten en koper ontdekt.
## De geopolitieke schaakpartij
Millers interesse in Groenland past in een bredere geopolitieke context waarin grote mogendheden strijden om de controle over kritieke grondstoffen. China heeft de afgelopen decennia een quasi-monopolie opgebouwd op de productie van zeldzame aardmetalen door massale investeringen in mijnen en verwerkingsfaciliteiten wereldwijd.
Deze Chinese dominantie vormt een strategische bedreiging voor westerse economieën. In 2010 demonstreerde Beijing zijn macht door de export van zeldzame aardmetalen naar Japan tijdelijk stop te zetten tijdens een diplomatiek geschil. De boodschap was duidelijk: wie controleert de mineralen, controleert de technologie.
Voor de Verenigde Staten zou controle over Groenland een manier zijn om deze afhankelijkheid te doorbreken en een eigen, veilige toeleveringsketen op te bouwen. Het is geen toeval dat het Pentagon zeldzame aardmetalen heeft aangemerkt als kritiek voor de nationale veiligheid.
## Denemarken tussen hamer en aambeeld
Groenland is officieel een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken, maar de lokale regering heeft al decennialang de ambitie om volledig onafhankelijk te worden. Deze complexe politieke situatie maakt het eiland extra kwetsbaar voor buitenlandse invloed.
Denemarken investeert jaarlijks miljarden kronen in subsidies voor Groenland, maar de lokale bevolking van slechts 56.000 inwoners worstelt met economische uitdagingen. De belofte van mineraalrijkdom biedt een potentiële uitweg naar economische onafhankelijkheid, maar roept ook vragen op over milieu-impact en soevereiniteit.
De Deense regering heeft herhaaldelijk benadrukt dat Groenland niet te koop is, maar de toenemende internationale interesse – niet alleen vanuit Amerika, maar ook vanuit China en Rusland – zet de verhoudingen onder druk.
## Milieudilemma’s en inheemse rechten
De winning van Groenlands mineralen zou gepaard gaan met enorme milieu-uitdagingen. Het eiland herbergt 10% van alle zoetwater ter wereld in de vorm van zijn ijskap, en klimaatverandering maakt steeds meer gebieden toegankelijk voor mijnbouw.
De inheemse Inuit-bevolking heeft gemengde gevoelens over grootschalige mijnbouw. Enerzijds biedt het economische kansen in een regio waar werkgelegenheid schaars is, anderzijds bedreigt het hun traditionele levensstijl en het fragiele Arctische ecosysteem.
Projecten zoals de omstreden Kvanefjeld-mijn hebben al geleid tot politieke crises in Groenland. In 2021 viel de regering over het uraniumproject, wat laat zien hoe gevoelig deze kwesties liggen.
## De Chinese factor
Terwijl Stephen Miller openlijk pleit voor Amerikaanse annexatie, is China al jaren bezig met een subtielere benadering. Chinese bedrijven hebben geprobeerd te investeren in Groenlandse mijnbouwprojecten en infrastructuur, wat bezorgdheid heeft gewekt in Washington en Kopenhagen.
In 2018 blokkeerde Denemarken Chinese plannen om luchthavens in Groenland te financieren, uit vrees voor militaire implicaties. Deze episode illustreert hoe Groenland is uitgegroeid tot een focuspunt in de strategische rivaliteit tussen de VS en China.
China’s “Belt and Road Initiative” heeft ook de Arctische regio bereikt, met investeringen in havens, mijnen en scheepvaartroutes. Voor Beijing is Groenland een cruciale schakel in wat het de “Poolzijderoute” noemt – een nieuwe handelsroute die door de smeltende Arctische ijskap mogelijk wordt gemaakt.
## Technologische revolutie en mineralenhonger
De vraag naar kritieke mineralen zal de komende decennia alleen maar toenemen. De energietransitie naar hernieuwbare bronnen vereist enorme hoeveelheden lithium, kobalt en zeldzame aardmetalen voor batterijen, zonnepanelen en windturbines.
Volgens schattingen van het Internationaal Energie Agentschap zal de vraag naar lithium tot 2040 met 4000% stijgen, terwijl kobalt en zeldzame aardmetalen een groei van respectievelijk 2100% en 700% zullen kennen. Deze explosieve groei maakt controle over mineraalrijke gebieden zoals Groenland strategisch cruciaal.
Tegelijkertijd dreigt een tekort aan deze kritieke grondstoffen de energietransitie te vertragen. Landen die zich nu al toegang verzekeren tot betrouwbare toeleveringsketens, zullen een concurrentievoordeel hebben in de groene economie van de toekomst.
## Internationale juridische implicaties
Stephen Millers uitspraken over Groenland botsen frontaal met het internationale recht en de beginselen van soevereiniteit. Territoriale annexatie is sinds de Tweede Wereldoorlog in strijd met het VN-Handvest en kan leiden tot internationale sancties en diplomatieke isolatie.
De situatie roept herinneringen op aan Ruslands annexatie van de Krim in 2014, die tot brede internationale veroordeling leidde. Een Amerikaanse poging om Groenland met geweld over te nemen zou de NAVO onder extreme druk zetten, aangezien Denemarken een bondgenoot is.
Bovendien heeft Groenland het recht op zelfbeschikking onder internationaal recht. Elke verandering in de politieke status van het eiland zou moeten gebeuren met instemming van de lokale bevolking, niet door externe dwang.
## Economische realiteiten
De economische waarde van Groenlands mineralen is enorm, maar de praktische uitdagingen zijn dat ook. Het extreme klimaat, de afgelegen locatie en het gebrek aan infrastructuur maken mijnbouw extreem kostbaar en complex.
Schattingen over de totale waarde van Groenlands mineraalreserves lopen uiteen van 1 tot 15 triljoen dollar, afhankelijk van de prijzen en technologische ontwikkelingen. Ter vergelijking: het Amerikaanse BNP bedraagt ongeveer 25 triljoen dollar.
De ontwikkeling van deze reserves zou echter decennia en honderden miljarden dollars aan investeringen vereisen. Bovendien blijven veel voorraden bevroren onder kilometers ijs, wat winning voorlopig onmogelijk maakt.
## Toekomstperspectieven
Stephen Millers provocerende uitspraken over Groenland zijn meer dan alleen politieke theatraliteit – ze weerspiegelen een groeiend besef dat controle over kritieke mineralen de basis zal vormen voor economische en militaire macht in de 21ste eeuw.
De race om Groenlands mineralen is nog maar net begonnen. Naarmate klimaatverandering meer gebieden toegankelijk maakt en de vraag naar kritieke grondstoffen blijft stijgen, zal de internationale belangstelling alleen maar toenemen.
Voor Europa betekent dit een strategisch dilemma. Enerzijds heeft de EU behoefte aan diversificatie van mineralentoeleveringsketens om minder afhankelijk te worden van China. Anderzijds kan Amerikaanse dominantie over Groenland leiden tot een nieuwe vorm van afhankelijkheid.
De vraag is niet of Groenlands mineralen zullen worden gewonnen, maar door wie en onder welke voorwaarden. Stephen Miller en zijn medestanders zien daarin een kans voor Amerikaanse hegemoniale ambities, maar de realiteit zal waarschijnlijk complexer en genuanceerder zijn.
Uiteindelijk zal Groenlands toekomst worden bepaald door een samenspel van geopolitieke machtsbalansen, economische realiteiten, milieuoverwegingen en de wensen van de lokale bevolking. De mineraalschat onder het ijs is reëel, maar de weg naar winning ervan is bezaaid met uitdagingen die veel complexer zijn dan Stephen Millers simplistische machtspolitiek suggereert.
**