Bron: Al Jazeera | Methode: Eigen Onderzoek (auto)
Origineel: “Why the Thailand-Cambodia ceasefire is failing”
The truce did not address the root cause of the conflict. A new initiative with a clear enforcement mechanism is needed.
Het leek in juli een diplomatieke doorbraak: een door de Amerikaanse president Donald Trump bemiddeld staakt-het-vuren tussen Thailand en Cambodja bracht een einde aan de dodelijkste grensconflicten in decennia. Maar vijf maanden later ligt die vredesdeal al in duigen, en zijn beide landen verwikkeld in hun zwaarste militaire escalatie sinds de zomer.
Het geweld laaide opnieuw op toen een Thais ingenieursteam afgelopen zondag onder vuur werd genomen door Cambodjaanse troepen terwijl ze werkten aan een toegangsweg in het omstreden grensgebied. Twee Thaise soldaten raakten gewond. Wat begon als een “schijnbaar klein incident” volgens de BBC, escaleerde binnen enkele dagen tot een volwaardige militaire confrontatie met artillerie, raketten en luchtaanvallen langs een corridor van honderden kilometers.
**Massale ontheemding en burgerdoden**
De gevolgen zijn dramatisch. Volgens de meest recente cijfers zijn meer dan een half miljoen burgers aan beide zijden van de grens ontheemd geraakt. Families zitten met hun huisdieren op matten in tijdelijke opvangcentra, zich afvragend wanneer ze naar huis kunnen en of ze opnieuw zullen moeten vluchten.
De gevechten hebben al minstens 15 doden geëist, waaronder de eerste burgerdode van deze nieuwe geweldsuitbarsting: een 63-jarige dorpsbewoner werd zondag gedood bij een Cambodjaanse raketaanval op Thais grondgebied, aldus Sky News. Thailand heeft inmiddels een avondklok ingesteld en een brug vernietigd om verdere escalatie te voorkomen.
**Historische wortels van het conflict**
De huidige crisis is geen geïsoleerd incident, maar het nieuwste hoofdstuk in een conflict dat al meer dan een eeuw woedt. De 817 kilometer lange grens tussen beide landen is al sinds 1907 een bron van geschillen, toen Frankrijk – dat Cambodja bezette tot 1953 – de eerste grenskaarten opstelde.
“Het conflict heeft diepe historische wortels,” legt analist Pavin Chachavalpongpun van de Universiteit van Kyoto uit aan nieuwsagentschap AA. “Het staakt-het-vuren was altijd fragiel omdat het er niet in slaagde de binnenlandse politieke prikkels voor conflict aan te pakken.”
De spanningen escaleerden voor het eerst dit jaar in mei, toen een Cambodjaanse soldaat werd gedood bij schermutselingen. De situatie bereikte een dramatisch hoogtepunt in juli, toen vier dagen van intense gevechten 48 doden eisten en internationale veroordeling uitlokten. Het was Trumps bemiddeling die toen een tijdelijk einde maakte aan het geweld.
**Falen van de vredesdeal**
Maar die vredesdeal had fundamentele gebreken. Volgens analisten werd de onderliggende oorzaak van het conflict – de geschillen over soevereiniteit en binnenlandse politieke dynamieken – nooit aangepakt. Het akkoord miste bovendien een duidelijk handhavingsmechanisme.
“De ineenstorting van het staakt-het-vuren en de vredesdeal was bijna onvermijdelijk,” waarschuwen analisten die spraken met AA. Ze vrezen dat de botsingen kunnen uitgroeien tot een nog grotere crisis.
Beide landen beschuldigen elkaar ervan de vijandelijkheden te hebben hervat. Thailand beweert dat Cambodjaanse troepen als eerste het vuur openden op het ingenieursteam. Cambodja ontkent dit en wijst naar Thailand als agressor.
**Territoriale claims en nationalisme**
Het conflict wordt gevoed door territoriale ambities aan beide zijden. Volgens Wikipedia claimen beide landen controle over strategische gebieden: Cambodja zegt de Emerald Triangle, Hill 350, Hill 677 en Prasat Ta Krabey bezet te houden, terwijl Thailand beweert Chong Ahn Ma, de Phu Makhuea-piek en de Prasat Khnar-regio te controleren.
De spanningen worden versterkt door nationalistische gevoelens. Thailand heeft harde grensrestricties opgelegd, terwijl Cambodja de uitzending van Thaise films heeft verboden en een boycot heeft afgekondigd van geïmporteerde Thaise goederen.
**Zoektocht naar nieuwe oplossingen**
Chhengpor Aun van de Cambodjaanse denktank Future Forum is somber over de nabije toekomst. “We gaan een moeilijke periode van conflict zien voor mensen aan beide zijden van de grens totdat er een goddelijke interventie komt van grote mogendheden zoals Washington of Beijing,” aldus de analist.
De internationale gemeenschap kijkt met groeiende bezorgdheid naar de escalatie in Zuidoost-Azië. De mislukte vredesdeal van Trump toont aan dat duurzame vrede meer vereist dan tijdelijke staakt-het-vurens. Volgens experts is een nieuwe initiatiief nodig dat niet alleen de symptomen, maar ook de diepere oorzaken van het conflict aanpakt.
Voor nu blijft de situatie gevaarlijk onvoorspelbaar. Dorpen langs de grens zijn opnieuw ontruimd, families zijn voor de tweede keer in vijf maanden op de vlucht, en het geluid van artillerie en raketten echoot weer door de grensstreek. De vraag is niet meer of er internationale interventie nodig is, maar wanneer en door wie die zal komen.
? Dit artikel is geschreven op basis van eigen onderzoek. Bronartikel was te kort voor directe herschrijving.