Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “Star that seemed to vanish more than 130 years ago is found again”
In 1892, astronomer Edward Emerson Barnard thought he saw a bright star near Venus, but then it vanished. We may now know why
Een astronomisch mysterie dat meer dan 130 jaar heeft geduurd, is eindelijk opgelost. Een ster die in 1892 werd waargenomen door een van de meest begaafde astronomen uit de geschiedenis, maar vervolgens spoorloos leek te verdwijnen, is teruggevonden – precies op de plek waar hij destijds werd “verloren”.
**Een raadselachtige waarneming**
Het verhaal begint in 1892 met Edward Emerson Barnard, een uitzonderlijk begaafd astronoom die dat jaar naam maakte met een opmerkelijke ontdekking. Hij slaagde erin een vijfde maan van Jupiter te spotten, Amalthea genaamd – een prestatie die des te opmerkelijker was omdat dit bijna drie eeuwen na Galileo Galilei’s ontdekking van de eerste vier Jupitermanen gebeurde.
Maar slechts enkele weken voor deze beroemde ontdekking had Barnard een andere, veel raadselachtiger waarneming gedaan. Hij observeerde een ster die hem intrigeerde, maar kort daarna leek het hemellichaam als het ware te verdampen in de nacht. Deze mysterieuze observatie bleef de astronoom achtervolgen gedurende zijn carrière.
**Veertien jaar van onzekerheid**
De waarneming zat Barnard zo dwars dat hij er in 1906 – veertien jaar later – nog altijd over publiceerde in een wetenschappelijk tijdschrift. Het artikel droeg de veelzeggende titel “An unexplained observation” (Een onverklaarbare waarneming), wat de frustratie van de vooraanstaande astronoom over deze onopgeloste kwestie duidelijk maakte.
Voor een wetenschapper van Barnard’s kaliber was het uitzonderlijk om publiekelijk toe te geven dat hij geen verklaring had voor een observatie. Dit onderstreept hoe significant en raadselachtig deze verdwenen ster voor hem was.
**Moderne technologie brengt oplossing**
Nu, meer dan een eeuw later, hebben moderne astronomen eindelijk licht kunnen werpen op Barnard’s mysterie. Met behulp van geavanceerde telescoopapparatuur van het Grasslands Observatory in Arizona zijn onderzoekers erin geslaagd de verdwenen ster terug te vinden.
Het opmerkelijke is dat de ster werd teruggevonden op exact dezelfde locatie waar Barnard hem destijds had waargenomen en vervolgens “verloren”. Een recente telescopische opname van het observatory toont duidelijk de ster, gemarkeerd met een “x” op de positie waar Barnard zijn mysterieuze waarneming had gedaan.
**Een astronomisch detective-verhaal**
Dit herontdekking werpt een fascinerend licht op de uitdagingen waarmee astronomen uit het verleden te maken hadden. Zonder de geavanceerde technologie van vandaag waren zij afhankelijk van hun ogen, ervaring en relatief eenvoudige instrumenten om de mysteries van het universum te ontrafelen.
De bevinding illustreert ook hoe astronomische observaties kunnen worden beïnvloed door verschillende factoren – van atmosferische omstandigheden tot de beperkingen van toenmalige telescopen. Wat voor Barnard een verdwenen ster leek, bleek gewoon moeilijk waarneembaar te zijn met de middelen die hem ter beschikking stonden.
**Een eerbetoon aan wetenschappelijke volharding**
Het verhaal van Barnard’s verdwenen ster is meer dan alleen een astronomische curiositeit. Het toont de waarde aan van wetenschappelijke documentatie en volharding. Door zijn observatie zorgvuldig te documenteren en zijn onzekerheid publiek te maken, heeft Barnard het mogelijk gemaakt voor toekomstige generaties om zijn werk voort te zetten en het mysterie op te lossen.
**Vooruitblik**
Deze herontdekking opent mogelijk de deur naar meer onderzoek naar andere “verdwenen” sterren uit historische astronomische archieven. Met moderne technologie kunnen wetenschappers nu terugkeren naar oude observaties en mysteries oplossen die generaties astronomen hebben gefascineerd. Het toont aan dat in de wetenschap geen waarneming te klein is en geen mysterie te oud om uiteindelijk opgelost te worden.