Bron: VRT NWS | Methode: Fact Check
Origineel: “Hét instrument van de president van de VS om de rest van de wereld aan te sturen: achter de schermen van de CIA”
Hét instrument van presidenten in de VS om achter de schermen de wereldorde te benoemen: zo omschrijft professor inlichtingen- en veiligheidsdiensten Kenneth Lasoen de CIA nu blijkt dat de inlichtingendienst een cruciale rol speelde in de ontvoering van president Nicolás…
Verdict: WAAR
Een uitspraak van professor Kenneth Lasoen over de rol van de CIA als “hét instrument van de president van de VS om de rest van de wereld aan te sturen” heeft veel aandacht gekregen. Deze bewering kwam naar voren naar aanleiding van de recente betrokkenheid van de CIA bij operaties in Venezuela. Wij onderzochten of deze karakterisering van de Amerikaanse inlichtingendienst accuraat is.
De bewering
Professor inlichtingen- en veiligheidsdiensten Kenneth Lasoen omschrijft de CIA als “hét instrument van presidenten in de VS om achter de schermen de wereldorde te benoemen” en stelt dat “de CIA een mandaat heeft om dodelijke operaties uit te voeren” dat “onder president Barack Obama zelfs is uitgebreid”.
Wat zeggen de feiten?
De Central Intelligence Agency werd inderdaad opgericht in 1947 als opvolger van de Office of Strategic Services (OSS) uit de Tweede Wereldoorlog. Vanaf het begin kreeg de organisatie een dubbel mandaat: het verzamelen en analyseren van buitenlandse inlichtingen, én het uitvoeren van geheime operaties in het buitenland.
“De CIA is de buitenlandse inlichtingendienst van de Verenigde Staten. Ze verzamelen en analyseren informatie in het buitenland om de Amerikaanse belangen te verdedigen”, aldus professor Kenneth Lasoen.
Historisch gezien heeft de CIA inderdaad een cruciale rol gespeeld in het uitvoeren van het buitenlands beleid van opeenvolgende Amerikaanse presidenten. Tijdens de Koude Oorlog groeide de dienst uit tot een machtige speler die regelmatig interveneerde in andere landen, met name in Latijns-Amerika en Afrika. Bekende voorbeelden zijn de betrokkenheid bij staatsgrepen, het ondersteunen van bepaalde politieke facties en zelfs moordpogingen op buitenlandse leiders.
De bewering over uitbreiding van bevoegdheden onder Obama klopt ook. Na de aanslagen van 11 september 2001 kregen inlichtingendiensten meer mogelijkheden voor zogenaamde “targeted killings” via drones en andere middelen. Obama breidde het gebruik van drones inderdaad significant uit tijdens zijn presidentschap.
Het bewijs
- Ondersteunend: Gedocumenteerde geschiedenis van CIA-interventies wereldwijd sinds 1947
- Ondersteunend: Uitbreiding van bevoegdheden na 9/11 en onder Obama
- Ondersteunend: Recente betrokkenheid bij Venezuela-operaties
- Ondersteunend: Directe rapportagelijn naar de president via National Security Council
- Tegensprekend: CIA werkt sinds hervormingen onder toezicht van het Congres
- Tegensprekend: Andere overheidsdepartementen spelen ook belangrijke rol in buitenlands beleid
De organisatiestructuur ondersteunt Lasoens stelling: de CIA rapporteert rechtstreeks aan de president via de National Security Council en voert presidentiële bevelen uit zonder tussenkomst van het Congres bij geheime operaties. Dit maakt de dienst inderdaad tot een direct instrument van presidentiële macht.
Wel moet worden opgemerkt dat de CIA sinds de jaren ’70 onder meer parlementair toezicht staat na onthullingen over misbruiken. Het Congres heeft via verschillende commissies inzicht in CIA-activiteiten, hoewel dit toezicht bij geheime operaties beperkt blijft.
Conclusie
Professor Lasoens karakterisering van de CIA als “hét instrument van de president om de rest van de wereld aan te sturen” is grotendeels accuraat. De historische praktijk, organisatiestructuur en recente ontwikkelingen ondersteunen deze bewering. De CIA functioneert inderdaad als het primaire instrument waarmee Amerikaanse presidenten geheime buitenlandse operaties uitvoeren, van inlichtingenverzameling tot directe interventies.
De uitbreiding van bevoegdheden onder Obama is eveneens correct gedocumenteerd. Hoewel er sinds de jaren ’70 meer toezicht is gekomen, blijft de CIA een machtig instrument van presidentiële macht in internationale aangelegenheden.
Advies: Bij nieuwsberichten over CIA-activiteiten is het belangrijk om de historische context en de unieke positie van deze dienst binnen het Amerikaanse systeem te begrijpen. De bewering van professor Lasoen geeft een accurate beschrijving van deze realiteit.