Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “EU carbon border tax will force others to cut emissions from 2026”
In 2026, the European Union will start charging a carbon-emissions-based tax on imported goods such as steel, cement and fertilisers – and countries including the UK are likely to follow
De Europese Unie zet vanaf 1 januari een historische stap in de wereldwijde klimaatstrijd. Voor het eerst wereldwijd voert een economische grootmacht een koolstofgrensheffing in – een importtaks die landen effectief straft wanneer ze achterblijven in het terugdringen van hun CO2-uitstoot.
**Einde van vrijblijvendheid**
Tot nu toe kenden landen die achterbleven in klimaatmaatregelen nauwelijks nadelen, afgezien van hogere energiekosten op hun eigen grondgebied. Alle internationale klimaatakkoorden zijn in wezen vrijblijvend van aard, zonder concrete sanctiemechanismen voor landen die hun afspraken niet nakomen.
Maar die tijd van vrijblijvendheid loopt nu ten einde. De EU introduceert wat officieel het “koolstofgrensaanpassingsmechanisme” wordt genoemd – een systeem dat geïmporteerde goederen belast op basis van de CO2-uitstoot die bij hun productie is vrijgekomen.
**Staal als eerste doelwit**
Staal dat buiten de Europese Unie wordt geproduceerd, zal onderworpen worden aan deze nieuwe importtarief. Dit betekent dat producenten in landen met zwakkere klimaatregels plots een concurrentienadeel ondervinden wanneer ze hun producten naar Europa willen exporteren.
De maatregel is bewust ingevoerd om het speelveld gelijk te trekken. Europese bedrijven moeten immers al betalen voor hun CO2-uitstoot via het Europese emissiehandelssysteem. Zonder deze grenstaks zouden zij benadeeld worden ten opzichte van buitenlandse concurrenten die in landen opereren met minder streng klimaatbeleid.
**Internationale spanning loopt op**
Zoals verwacht reageren de getroffen landen niet enthousiast op deze nieuwe realiteit. De spanning is merkbaar opgelopen in de aanloop naar de start van de EU’s koolstofgrensheffing. Landen die nu geconfronteerd worden met deze klimaattaks uiten hun ongenoegen over wat zij beschouwen als protectionisme in klimaatjasje.
Deze handelsspanningen zullen naar alle waarschijnlijkheid aanhouden, erkent men in Brussel. De maatregel raakt immers fundamentele economische belangen van belangrijke handelspartners. Toch lijkt de EU vastberaden om vol te houden, ondanks de diplomatieke turbulentie die ermee gepaard gaat.
**Eerste van vele**
Volgens Ellie Belton van klimaatdenktank E3G is deze EU-maatregel slechts het begin van een bredere trend. De koolstofgrensheffing zou de eerste zijn van vele vergelijkbare instrumenten die wereldwijd zullen worden ingevoerd.
Deze voorspelling suggereert dat we aan het begin staan van een fundamentele verschuiving in de internationale handelsverhoudingen. Klimaatprestaties worden steeds meer een factor die de economische competitiviteit van landen bepaalt.
**Definitieve koerswijziging**
Het mechanisme markeert een definitieve breuk met het verleden. Waar klimaatbeleid lange tijd vooral een kwestie was van goodwill en internationale afspraken zonder echte gevolgen, krijgen landen nu te maken met concrete economische consequenties voor hun keuzes.
De boodschap is helder: wie achterblijft in klimaatmaatregelen, betaalt de prijs. Dit creëert een nieuwe dynamiek waarbij ambitieus klimaatbeleid niet langer alleen een morele verplichting is, maar ook een economische noodzaak wordt.
**Vooruitblik**
De komende maanden en jaren zullen uitwijzen hoe effectief dit nieuwe instrument is in het aanzetten van landen tot meer ambitieuze klimaatmaatregelen. Hoewel handelsspanningen onvermijdelijk lijken, zet de EU met deze baanbrekende stap een precedent dat de mondiale klimaatstrijd naar een nieuw niveau kan tillen. Voor het eerst hebben klimaatachterblijvers te maken met directe economische gevolgen – een ontwikkeling die de internationale verhoudingen ingrijpend zou kunnen veranderen.