Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een verpletterende slag uitgedeeld aan president Donald Trump door zijn omstreden importtaksen als onwettig te bestempelen. De beslissing raakt de kern van Trumps economische strategie en heeft directe gevolgen voor Vlaamse exportbedrijven die maandenlang onterecht heffingen hebben betaald.
Hooggerechtshof wijst presidentiële macht af
Met een meerderheid van zes tegen drie stemmen oordeelden de hoogste rechters dat Trump zijn bevoegdheden heeft overschreden. Het Hof stelde duidelijk dat alleen het Congres, en niet de president, de macht heeft om invoertarieven op te leggen. Opperrechter John Roberts benadrukte dat de president ‘een duidelijke machtiging van het Congres’ nodig heeft voor dergelijke ingrijpende maatregelen.
Trump had zich beroepen op de ‘International Emergency Economic Powers Act’ door een zogenaamde ‘economische noodtoestand’ uit te roepen. Hij beweerde dat de Verenigde Staten te kampen hadden met een ‘ongewone en ongelooflijke dreiging’ vanwege handelstekorten met andere landen.
Liberation Day nu juridisch onderuit
Sinds 2 april, door Trump gedoopt tot ‘Liberation Day’, vielen maar liefst 27 procent van alle ingevoerde producten onder de nieuwe heffingen. Die dag presenteerde de president zijn tarieflijst als een triomf van zijn ‘America First’-beleid. Het Hooggerechtshof heeft deze werkwijze nu definitief van tafel geveegd.
Volgens onderzoek van de Universiteit van Pennsylvania zou de Amerikaanse regering mogelijk tot 179 miljard dollar aan geïnde importtaksen moeten terugbetalen. Minister van Financiën Scott Bessent had al aangegeven dat terugbetaling tot de mogelijkheden behoort.
Trump kondigt onmiddellijk nieuwe heffingen aan
De president toonde zich ‘enorm teleurgesteld’ door de uitspraak en sprak van schaamte over de zes rechters die tegen zijn beleid stemden. ‘Ze hadden de moed niet om te doen wat juist is voor het land’, fulmineerde Trump tijdens een persconferentie.
Nog dezelfde dag kondigde hij een nieuwe wereldwijde invoerheffing van tien procent aan, ditmaal gebaseerd op de Trade Act uit 1974. Deze wet staat de president toe om gedurende 150 dagen maximaal 15 procent importtaksen op te leggen om handelstekorten aan te pakken.
Vlaamse ondernemers ademten op
Voor Vlaamse exportbedrijven komt de uitspraak als een verlossing. Frank Beckx, CEO van werkgeversorganisatie Voka, reageerde opgelucht op sociale media: ‘De Amerikaanse checks and balances werken. De tarieven die onze exporterende Vlaamse ondernemingen de afgelopen maanden hebben betaald, zijn onwettig.’
Beckx riep de Europese Unie op om opnieuw met Amerika om de onderhandelingstafel te gaan zitten nu de tarieven zijn weggevallen. Veel Vlaamse bedrijven, van chemiegiganten tot technologiebedrijven, hadden te kampen gekregen met de Amerikaanse heffingen op hun producten.
Europa analyseert gevolgen
De Europese Unie liet weten de uitspraak grondig te bestuderen. ‘We blijven nauw contact houden met de Amerikaanse regering om duidelijkheid te krijgen over de stappen die zij van plan is te nemen’, aldus een woordvoerder.
Ook vanuit Canada en het Verenigd Koninkrijk klonken voorzichtige reacties. De Britse Kamer van Koophandel vroeg zich af of exporteurs compensatie kunnen krijgen voor de extra kosten die zij hebben geleden door Trumps tariefbeleid.
Democratische leiders in het Congres verwelkomden de beslissing als ‘een overwinning voor de portemonnee van elke Amerikaan’, maar waarschuwden dat de strijd nog niet gestreden is gezien Trumps aankondiging van nieuwe heffingen.