Van Trump-rel tot nieuwjaarsfeesten: hoe internationale spanningen de Belgische politiek beheersten in januari 2026

Photo by Dima Kuznetsov on Unsplash

Bron: De Morgen | Methode: Tijdlijn

Origineel: “De Wever, ‘failliete’ socialisten en Trump stelen de show op de nieuwjaarsfeesten van N-VA en PVDA”

De eerste weken van januari 2026 werden getekend door een onverwachte samenloop van internationale en binnenlandse politieke gebeurtenissen. Wat begon als een schokkende internationale crisis rond de arrestatie van de Venezolaanse president Maduro door de Verenigde Staten, mondde uit in een verhit Belgisch politiek debat dat zijn hoogtepunt bereikte tijdens de traditionele nieuwjaarsfeesten van N-VA en PVDA. Deze chronologie toont hoe buitenlandse ontwikkelingen de binnenlandse politieke agenda kunnen kapen en bestaande spanningen kunnen aanwakkeren.

Het begin: de internationale vonk

In de eerste dagen van januari 2026 schokte het nieuws over de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro door de Amerikaanse autoriteiten de internationale gemeenschap. President Donald Trump, die een tweede ambtstermijn vervult in het Witte Huis, gaf opdracht tot wat critici omschrijven als een flagrante schending van het internationaal recht. De actie werd door velen vergeleken met praktijken uit een ander tijdperk en zette regeringen wereldwijd voor een diplomatiek dilemma: hoe reageren op een bondgenoot die fundamentele internationale rechtsregels met voeten treedt?

Voor België, als trouw NAVO-lid en voorstander van een regelgebaseerde internationale orde, was dit geen eenvoudige kwestie. De regering-De Wever, nog relatief vers in het zadel, moest een delicate balans vinden tussen het behouden van goede relaties met Washington en het verdedigen van principes die centraal staan in het Belgische buitenlandse beleid.

Het politieke keerpunt: 8 januari 2026

Op 8 januari 2026 kwam de sluimerende onvrede over de houding van premier Bart De Wever openlijk aan de oppervlakte. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi trok hard van leer tegen de premier, die hij verweet “veel te soft” te zijn in zijn reactie op de Amerikaanse acties. De aanleiding was een optreden van De Wever in het actualiteitenprogramma Terzake, waarin de premier een opmerkelijk genuanceerde positie innam.

“Hij hoort eigenlijk in de gevangenis. Alleen de manier waarop zich dat allemaal voltrokken heeft, is iets waar je je vragen bij kunt stellen.”

Met deze woorden probeerde De Wever een middenweg te bewandelen: enerzijds begrip tonen voor de Amerikaanse frustratie over het Maduro-regime, anderzijds voorzichtig afstand nemen van de methode. Voor Mahdi en CD&V was dit echter ruimschoots onvoldoende. Zij eisten dat de premier ondubbelzinnig zou erkennen dat de VS het internationaal recht hadden geschonden, zoals ministers uit zijn eigen regering al hadden gedaan.

Dit meningsverschil legde een breuklijn bloot binnen de Belgische politiek over de omgang met de Verenigde Staten onder Trump. Waar sommigen pleitten voor pragmatisme en het behoud van de trans-Atlantische relatie, vonden anderen dat principes niet mochten wijken voor politieke opportuniteit.

De nieuwjaarsfeesten: 11 januari 2026

Drie dagen later, op 11 januari 2026, vonden de traditionele nieuwjaarsfeesten plaats van zowel N-VA als PVDA. Deze jaarlijkse bijeenkomsten zijn vanouds belangrijke politieke momenten waarop partijen hun visie voor het nieuwe jaar ontvouwen en de toon zetten voor de komende maanden. Dit jaar kregen ze echter een bijzondere lading door de internationale context.

Bij N-VA was premier Bart De Wever uiteraard de centrale figuur. De premier, die volgens getuigen het feest “helemaal op gang trok als DJ”, combineerde de luchtige sfeer met politieke boodschappen. Partijgenote Valerie Van Peel zette de aanval in op de socialistische partijen met de uitspraak dat N-VA zou “komaf maken met het failliete systeem van de PS”. Deze retoriek paste in een bredere N-VA-strategie om de sociaal-economische hervormingen van de regering te kaderen als een breuk met een vermeend mislukt socialistisch beleid.

Tegelijkertijd hield PVDA haar eigen nieuwjaarsreceptie, waar de linkse partij haar alternatieve visie presenteerde. De Trump-controverse bood de partij munitie om zowel de internationale koers van de regering als de binnenlandse prioriteiten te bekritiseren. De tegenstelling tussen beide feesten illustreerde de diepe ideologische kloof die de Belgische politiek kenmerkt.

Tijdlijn overzicht

  • Begin januari 2026: De VS arresteren Venezolaanse president Maduro, wat internationale verontwaardiging veroorzaakt
  • 8 januari 2026: CD&V-voorzitter Mahdi noemt De Wever “veel te soft” voor Trump na Terzake-interview
  • 8 januari 2026: Politiek debat ontbrandt over Belgische reactie op schending internationaal recht
  • 11 januari 2026: Nieuwjaarsfeesten N-VA en PVDA worden platform voor politieke stellingname
  • 11 januari 2026: Valerie Van Peel haalt uit naar “failliete systeem” van socialisten

De bredere context: binnenlandse spanningen

De gebeurtenissen van januari 2026 kunnen niet los worden gezien van de bredere politieke context in België. De regering-De Wever, een coalitie die na moeizame onderhandelingen tot stand kwam, staat voor aanzienlijke uitdagingen op het vlak van begroting, sociale zekerheid en staatshervorming. De kritiek op de socialistische partijen, verwoord door Valerie Van Peel, past in een narratief waarbij N-VA haar hervormingsagenda presenteert als een noodzakelijke correctie op decennia van vermeend wanbeheer.

De Trump-kwestie voegde hier een extra dimensie aan toe. Voor de oppositie bood de aarzelende reactie van De Wever een kans om de premier neer te zetten als iemand die principes ondergeschikt maakt aan politieke belangen. Voor de regering was het een ongemakkelijke herinnering aan de complexiteit van internationale relaties in een tijdperk van onvoorspelbaar Amerikaans leiderschap.

Waar staan we nu?

De nieuwjaarsfeesten van januari 2026 hebben de politieke lijnen voor het komende jaar scherp getrokken. De regering-De Wever zal moeten navigeren tussen internationale druk, binnenlandse hervormingen en een oppositie die elke misstap zal uitvergroten. De socialistische partijen, zowel Vooruit als PS, zijn gewaarschuwd dat ze het doelwit zullen blijven van N-VA-retoriek over een “failliet systeem”.

De Trump-factor blijft een onzekere variabele. Zolang de Amerikaanse president controversiële acties blijft ondernemen, zal België gedwongen worden positie te kiezen. De spanningen binnen de meerderheid, zoals geïllustreerd door de kritiek van CD&V, suggereren dat dit geen eenvoudige oefening zal zijn.

De eerste weken van 2026 hebben aangetoond dat in een geglobaliseerde wereld binnenlandse en buitenlandse politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, en dat traditionele politieke rituelen zoals nieuwjaarsfeesten een spiegel kunnen zijn van veel diepere maatschappelijke en internationale spanningen.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *