Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Binnen een paar seconden staat het plafond in ‘Le Constel’ in lichterlaaie: reconstructie van een noodlottige oudejaarsnacht”
U heeft nog maar06dagen23uren40minuten20secondenAl abonnee? Log hier inDigitaalDigitaal✓Onbeperkt artikels✓Digitale krant (pdf)✓Gratis toegang tot Fluister en Puzzelfit✓Maandelijks opzegbaar6,912,50per weekDigitaal basisDigitaal basis✓Onbeperkt artikels✓Maandelijks opzegbaar3,911,95per weekiap-DM-46Meeste voordeel6 maanden6,912,50per weekDe korting geldt 6 maanden. Het abonnement is maandelijks opzegbaar.iap-DM-45Meeste voordeel6 maanden3,911,95per weekDe korting geldt…
Het had een magische nieuwjaarsnacht moeten worden in ‘Le Constel’, de populaire lounge- en wijnbar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana. In plaats daarvan werd het een van de zwaarste rampen uit de Zwitserse geschiedenis, waarbij 40 mensen omkwamen en 115 anderen gewond raakten.
**Een geliefde hotspot**
Le Constellation, zoals de bar volledig heet, gold als dé plek om het nieuwe jaar in te luiden. Wie de met een rode loper beklede trap afdaalde naar de kelder en een cocktail bestelde aan de neonverlichte stenen bar onder het lage houten plafond, waande zich volgens bezoekers “in hemelse sferen”. De champagne vloeide er rijkelijk, de sfeer was uitzinnig en het publiek overwegend jong.
“De beste plek om oud en nieuw te vieren. Jammer genoeg herinner ik me er niet veel van omdat ik zo dronken was”, schreef bezoekster Camilla nog in januari 2024 in een recensie op Tripadvisor.
**Een geluk bij een ongeluk**
Om 1.15 uur in de nieuwjaarsnacht had zich voor de deur van Le Constellation al een flinke rij wachtenden gevormd. De 19-jarige Oscar was een van de vele tieners die niets liever wilden dan feestvieren in de beroemde kelder. Maar een beveiliger weigerde hem en zijn vrienden de toegang: de zaak zat vol.
Oscar probeerde nog via een zijdeur binnen te komen, maar een vriend die de code dacht te kennen, was deze vergeten. Gedesillusioneerd dropen ze af – een beslissing die hun leven zou redden.
**Het moment van de ramp**
Wat precies de vlammenzee veroorzaakte die kort voor 1.30 uur in de kelder ontstond, is nog onduidelijk. Volgens ooggetuigen en nog ongeverifieerde beelden ging het mis toen een serveerster op de schouders van een collega klom, met in haar hand twee flessen champagne waarin vuurwerk was verwerkt. Deze manier van serveren leek een vaste gewoonte in Le Constellation, zoals te zien was op oude promofilmpjes van de zaak.
Het vuurwerk van de serveerster – het leken ijsfonteinen – kwam in aanraking met de geluiddempende bedekking aan het plafond. De schuimplaten vatten meteen vlam, waarna zich een zogenaamde ‘flashover’ voordeed: door verbranding van gassen en dampen stond de ruimte binnen enkele seconden volledig in brand.
**Chaos en paniek**
De 19-jarige Zwitserse vrienden Axel en Nathan hoorden hoe er “brand, brand, brand” werd geroepen. Axel dacht nog aan een grap, maar moest al snel naar adem happen door de grote zwarte rookwolk die de ruimte vulde.
“Binnen een paar seconden stond het plafond in lichterlaaie. Twee minuten later was het al naar beneden gekomen”, vertelden de Franse vriendinnen Emma en Albane later aan de Franse zender BFMTV.
Feestvierders probeerden wanhopig aan de vuurzee te ontkomen, maar de enige uitweg was de trap naar boven. In de opstopping die daar ontstond, klommen mensen over elkaar heen en vielen er gewonden. Axel en Nathan gaven het op en probeerden zich achter een tafel te verstoppen. Uiteindelijk lukte het hen te ontsnappen door met een tafel een raam in te slaan. Anderen hadden dat geluk niet.
**Dramatische taferelen**
Omwonenden schrokken op van het gegil dat door merg en been ging en op straat weerklonk. Ze zagen hoe zwaar verbrande feetvierders, vaak nog tieners, liggend op straat werden verzorgd door toegesnelde hulpverleners.
De 32-jarige Léandre was een van de eerste hulpverleners ter plaatse en begon bezoekers die nog bij bewustzijn waren uit de bar te trekken. Aan Zwitserse media vertelde hij later hoe hij mensen levend zag verbranden.
Een Gentenaar die met zijn gezin tegenover de bar in een appartement verbleef, deed een huiveringwekkende getuigenis bij VTM Nieuws. Hij zag mensen die volledig in hun gezicht waren verbrand, evenals mensen die hun handen hadden verloren. Voor zijn ogen werden slachtoffers op straat geopereerd.
**Hulpverlening onder druk**
Hoewel de eerste hulpverleners binnen enkele minuten ter plaatse waren, speelde de ligging van Crans-Montana hen parten: vanaf het dal duurde het een half uur om boven te komen. Vanuit omliggende kantons kwamen ambulances aangesneld, maar volgens getuigen moesten hulpverleners kiezen wie er het ergst aan toe was en wie moest wachten op behandeling.
**Internationale impact**
Het drama trof een internationaal publiek. Naast Zwitserland lieten ook Frankrijk en Italië weten landgenoten te vermissen. Een talentvolle golfer uit Italië kwam om, een voetbaltalent van het Franse FC Metz raakte zwaargewond. Voor zover bekend zijn er geen Nederlanders onder de slachtoffers. Het voor zover bekende jongste dodelijke slachtoffer was 16 jaar oud.
Ouders die hun kinderen niet meer konden bereiken, snelden naar de rampplek. Op sociale media smeekten ze om hulp, zoekend naar tekenen van leven. Het identificeren van de slachtoffers – dat vooral gebeurt met behulp van DNA en gebitten – kan nog dagen duren, liet het hoofd van de regering van het kanton Wallis weten.
**Onderzoek naar de oorzaak**
Onderzoek moet nog uitwijzen hoe de brand precies ontstond. Voor een antwoord op de schuldvraag is het volgens de autoriteiten nog te vroeg. Er zijn vooralsnog geen verdachten in beeld, liet de Zwitserse justitie kort na de ramp weten.
Laurent, een 30-jarige die vaak in de bar kwam sinds hij de internationale school in Crans-Montana volgde, stelde in de Zwitserse krant Blick dat regels niet de hoogste prioriteit leken te hebben in ‘Le Constel’. “Je kon er binnen roken, je kon eigenlijk alles doen wat je wilde. Het kwam op mij over alsof de eigenaren elke keer weer een oogje toeknepen.”
Bondspresident Guy Parmelin noemde de brand een van de grootste rampen uit de Zwitserse geschiedenis. Het onderzoek naar de precieze toedracht en mogelijke nalatigheid zal moeten uitwijzen of deze tragedie voorkomen had kunnen worden.