Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “VS vrijgesteld van mondiale belastingdeal multinationals, ‘knieval voor Trump’”
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) meldde maandag dat bijna 150 landen akkoord zijn met een plan om te voorkomen dat multinationals hun winsten kunnen doorschuiven naar landen met een lage belasting, of helemaal geen. Dit terwijl ze…
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) kondigde maandag aan dat bijna 150 landen akkoord zijn gegaan met een herziene versie van de mondiale belastingdeal voor multinationals. Het nieuwe akkoord moet voorkomen dat grote bedrijven hun winsten kunnen doorschuiven naar landen met lage of geen belastingen, terwijl ze daar nauwelijks echte activiteiten hebben. Opvallend: Amerikaanse multinationals zijn vrijgesteld van de wereldwijde minimumbelasting van 15 procent.
**Vrijstelling na onderhandelingen met Trump**
Het aangepaste plan komt er na intensieve onderhandelingen tussen de regering van Donald Trump en andere G7-landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. Het is een aanzienlijke verzwakking van het oorspronkelijke voorstel uit 2021, dat alle multinationals wilde onderwerpen aan dezelfde regels.
OESO-secretaris-generaal Mathias Corman prees het akkoord als “een mijlpaal in internationale samenwerking op belastinggebied”. Hij benadrukte dat de deal “de zekerheid vergroot dat er belasting wordt betaald, de complexiteit vermindert en belastinggrondslagen beschermt.”
De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent toonde zich bijzonder tevreden en noemde het akkoord een “historische overwinning” voor de Amerikaanse soevereiniteit. “Dit beschermt de Amerikaanse arbeiders en bedrijven tegen buitenlandse inmenging”, verklaarde Bessent.
**Van ambitieus plan naar verwaterde versie**
Het maandag gepresenteerde akkoord is een sterk verwaterde versie van het oorspronkelijke plan van vier jaar geleden. Dat ambitieuze voorstel was specifiek gericht op het aanpakken van belastingontwijking door grote Amerikaanse technologiereuzen zoals Apple en Nike. Deze bedrijven wisten jarenlang hun winsten boekhoudkundig door te schuiven naar bekende belastingparadijzen zoals de Kaaimaneilanden en Bermuda, waar ze nauwelijks echte economische activiteiten hadden.
Voormalig Federal Reserve-voorzitter Janet Yellen was destijds een van de belangrijkste drijvende krachten achter het oorspronkelijke voorstel. Het plan stuitte echter op felle kritiek van Republikeinse politici, die vreesden dat het de concurrentiepositie van Amerikaanse bedrijven zou verzwakken.
**Trump’s dreigementen dwingen tot concessies**
Het akkoord kwam al onder druk te staan nadat president Donald Trump na zijn aantreden had verklaard dat de minimumbelasting voor multinationals “niet acceptabel” was voor de Verenigde Staten. Trump kondigde aan dat Amerikaanse bedrijven geen gevolgen zouden ondervinden van de mondiale minimumbelasting en dreigde met tegenmaatregelen tegen landen die Amerikaanse bedrijven zouden willen belasten.
De Republikeinen in het Congres reageerden dan ook verheugd op het nieuwe akkoord. “Dit is alweer een mijlpaal voor America First en draait de eenzijdige mondiale belastingovergave van Biden terug”, klonk het uit Republikeinse hoek.
**Scherpe kritiek van belasting-ngo’s**
Organisaties die zich inzetten voor eerlijke belastingheffing reageerden echter alarmistisch op de deal. Zorka Milin van de Fact Coalition, een ngo die transparante en eerlijke belastingheffing nastreeft, sprak van een gevaarlijke ontwikkeling. “Dit akkoord zet bijna tien jaar mondiale vooruitgang op het gebied van belasting voor grote bedrijven op het spel, alleen zodat de grootste en meest winstgevende Amerikaanse bedrijven hun winsten kunnen blijven parkeren in belastingparadijzen.”
De minimumbelasting was oorspronkelijk bedoeld om een mondiale “race to the bottom” op belastinggebied te voorkomen – een situatie waarbij landen elkaar beconcurreren door steeds lagere belastingtarieven aan te bieden aan multinationals.
**”Alarmerende overgave” aan Amerikaanse druk**
Alex Cobham, hoofd van Tax Justice Network, gebruikte nog scherpere bewoordingen en sprak van een “alarmerende overgave” van staten aan de Verenigde Staten. “De OESO, inclusief het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie, geven hun recht op om belasting te heffen op bedrijven die binnen hun grenzen actief zijn. En dat wordt dan als een mijlpaal gepresenteerd.”
Volgens Tax Justice Network hebben Europese landen het zwaar te verduren onder de huidige situatie van belastingontwijking door Amerikaanse bedrijven. Frankrijk zou alleen al 14 miljard dollar mislopen aan belastinginkomsten door “bedriegende” Amerikaanse bedrijven, Duitsland zou 16 miljard dollar verliezen en het Verenigd Koninkrijk 9 miljard dollar. “De knieval voor Trump zal dat alleen maar erger maken”, waarschuwt de organisatie.
**Vooruitblik**
Het nieuwe akkoord markeert een belangrijke verschuiving in de mondiale aanpak van belastingontwijking door multinationals. Terwijl de OESO het presenteert als een diplomatieke doorbraak, vrezen critici dat het juist de ongelijke behandeling tussen Amerikaanse en niet-Amerikaanse bedrijven in stand houdt. De komende maanden zal moeten blijken hoe andere grote economieën zoals China en India op deze ontwikkeling zullen reageren, en of er alternatieven worden gezocht voor een meer evenwichtige aanpak van de mondiale belastingproblematiek.