Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Laserwapen Iron Beam moet ‘spelregels op slagveld fundamenteel veranderen’: Israël heeft primeur wereldwijd”
Israël wordt het eerste land dat een laserwapen operationeel heeft om het grondgebied te verdedigen. Tal van landen, zoals de VS, werken al decennialang aan laserwapens. Maar deze bevinden zich in de testfase of zijn nog niet ingezet in een…
Israël schrijft militaire geschiedenis door als eerste land ter wereld een laserwapen operationeel in te zetten voor de verdediging van het grondgebied. Het Iron Beam-systeem, met een kracht van 100 kilowatt, moet de spelregels op het slagveld fundamenteel veranderen volgens Israëlische defensieexperts.
**Doorbraak na jaren van ontwikkeling**
Hoewel landen zoals de Verenigde Staten al decennialang werken aan laserwapentechnologie, bevinden deze systemen zich nog altijd in testfases of worden ze slechts op beperkte schaal ingezet, bijvoorbeeld op Amerikaanse marineschepen. Israël doorbreekt deze impasse met de operationele inzet van Iron Beam, waaraan meer dan tien jaar is gewerkt.
“Iron Beam onderschept met de snelheid van het licht, met uiterste nauwkeurigheid en het kost vrijwel niets per onderschepping”, verklaart wapenfabrikant Rafael. Het systeem kan binnen enkele seconden drones, mortieren of raketten met een gerichte laserstraal uitschakelen, met een bereik tot tien kilometer.
**Kostprobleem van huidige verdediging**
De introductie van Iron Beam komt op een cruciaal moment voor Israël. Het land heeft een gelaagde luchtverdediging opgebouwd om op verschillende hoogtes en afstanden kruisraketten, drones, ballistische raketten en korteafstandsraketten te vernietigen. Deze verdediging kost echter een vermogen, zoals duidelijk werd tijdens de afgelopen twee jaar waarin Israël zich op meerdere oorlogsfronten tegelijk moest verdedigen tegen duizenden drones en raketten van Hamas, Hezbollah, Iran en de Houthi’s.
De financiële impact is aanzienlijk. Onderscheppingsraketten van het Iron Dome-systeem, dat korteafstandsprojectielen kan vernietigen, kosten tussen de 20.000 en 100.000 dollar per stuk. Voor het Arrow 3-systeem, dat ballistische raketten tot in de ruimte kan raken, loopt de kostprijs zelfs op tot 4 miljoen dollar per raket. Bovendien kan geen enkel bestaand Israëlisch systeem alle vijandelijke projectielen tijdig in de lucht vernietigen.
**Praktijktest onder oorlogsomstandigheden**
Het besluit om Iron Beam operationeel in te zetten werd genomen na een schokkende aanval eind 2024. Een Hezbollah-drone wist de Israëlische luchtverdediging te omzeilen en sloeg in op een militaire basis in Noord-Israël, waarbij tientallen soldaten werden verrast tijdens het avondeten in de eetzaal.
Deze voltreffer toonde de kwetsbaarheid van het bestaande verdedigingssysteem aan. Binnen enkele dagen besloot Israël het toen nog experimentele Iron Beam in te zetten. Het resultaat was indrukwekkend: in twee weken tijd slaagde het leger erin ongeveer veertig drones neer te halen.
**Geopolitieke implicaties**
Danny Gold, topambtenaar van het ministerie van Defensie, voorspelde maandag tijdens een conferentie in Tel Aviv dat “Iron Beam naar verwachting de spelregels op het slagveld fundamentaal zal veranderen”. Alle ogen waren daarbij gericht op aartsvijand Iran.
“Wij ontwikkelen technologieën van de volgende generatie voor toekomstige confrontaties met Iran”, waarschuwde oud-generaal-majoor Amir Baram, directeur-generaal van het ministerie. Omdat Iron Beam de potentie van hun wapenarsenaal verder dreigt te verzwakken, zullen Iran en Hezbollah, dat zich volgens Israël aan het herbewapenen is, op zoek gaan naar zwakke plekken van het lasersysteem.
**Technische beperkingen**
Het Iron Beam-systeem kent echter ook nadelen. Het beperkte bereik van tien kilometer is een belangrijke beperking, evenals de verminderde effectiviteit bij slecht weer. Deze technische uitdagingen kunnen vijandelijke groeperingen uitbuiten in hun tactische planning.
**Internationale belangstelling**
Israëls bondgenoten volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Europese landen zoeken met man en macht naar effectieve systemen om drones neer te halen die opduiken bij vliegvelden. Rafael heeft hierop ingespeeld door verschillende varianten te ontwikkelen: een lichte versie voor kleine drones op korte afstanden en een krachtigere, mobiele variant die op een truck kan worden geplaatst.
De Verenigde Staten, Israëls belangrijkste militaire partner, zijn vooral geïnteresseerd in de prestaties van het laserwapen in een grootschalige oorlog. De Amerikaanse marine plaatste in 2014 al een experimenteel laserwapen op een oorlogsschip tegen Iraanse drones en kleine aanvalsbootjes, maar het LWS-systeem had tekortkomingen, zoals moeite met het volgen van kleine doelwitten.
Momenteel onderzoekt de Amerikaanse marine of torpedobootjagers kunnen worden uitgerust met het krachtigere Helios-laserwapen, terwijl de landmacht experimenteert met een mobiel laserwapen op pantserwagens.
**Vooruitblik**
Met de operationele inzet van Iron Beam betreedt Israël onontgonnen militair terrein. Het systeem belooft een kosteneffectieve oplossing voor de groeiende dronedreiging, maar de werkelijke effectiviteit zal moeten blijken uit verdere praktijktests. De internationale militaire gemeenschap kijkt gespannen toe of deze technologische doorbraak inderdaad de beloofde revolutie in de luchtverdediging teweegbrengt.