Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “123.000 vierkante centimeter donorhuid naar Zwitserland: hoe werkt zo’n behandeling bij zware brandwonden?”
Het transplanteren van donorhuid is een belangrijk onderdeel van het behandelingstraject. Wat doet die donorhuid precies?“Die huid wordt gebruikt ter voorbereiding van het wondbed, de bodem van de wond. Bij brandwonden worden zo snel mogelijk alle verbrande huidlagen verwijderd. Meestal…
Na de dramatische brand in Zwitserland werden de zwaargewonde slachtoffers behandeld met grote hoeveelheden donorhuid. De Nederlandse weefselbank stuurde maar liefst 123.000 vierkante centimeter donorhuid naar de Zwitserse ziekenhuizen. Maar wat houdt zo’n behandeling precis in en hoe werkt dit levensreddende proces?
**Tijdelijke maar cruciale bescherming**
Het transplanteren van donorhuid vormt een essentieel onderdeel van het behandelingstraject bij ernstige brandwonden. “Die huid wordt gebruikt ter voorbereiding van het wondbed, de bodem van de wond”, legt een expert uit. “Bij brandwonden worden zo snel mogelijk alle verbrande huidlagen verwijderd. Meestal gaat het om diepe brandwonden, waarbij de volledige dikte van de huid verbrand is.”
Die verbrande huid wordt weggesneden of, zoals in het UZ Gent, verwijderd met een speciale zalf op basis van ananasenzymen. Het resultaat zijn grote open wonden die onmiddellijk bedekt moeten worden om levensgevaarlijk vocht- en bloedverlies te voorkomen.
De donorhuid fungeert als tijdelijke bedekking om dit vochtverlies tegen te gaan en de wonden te laten genezen. Een bijkomend voordeel: er gelden geen vereisten voor de gebruikte donorhuid, zoals een match qua bloedtype.
**Indrukwekkende hoeveelheden**
De 123.000 vierkante centimeter donorhuid die naar Zwitserland werd gestuurd, is een aanzienlijke hoeveelheid. Om dit in perspectief te plaatsen: “De te bedekken lichaamsoppervlakte rekenen we in handpalmen. Een handpalm is ongeveer honderd vierkante centimeter of één procent lichaamsoppervlakte. 123.000 gedeeld door honderd komt dus neer op zo’n 1.230 handpalmen.”
Ook Belgische ziekenhuizen zijn afhankelijk van deze Nederlandse weefselbank. Het UZ Gent heeft zelf geen weefselbank en bestelt doorgaans per 10.000 vierkante centimeter bij dezelfde Nederlandse leverancier.
**Van donor tot patiënt**
De donorhuid is afkomstig van overledenen die zich kandidaat hebben gesteld voor orgaandonatie. Bij deze donoren worden bij voorkeur eerst het hart, de longen en de nieren weggenomen. “Als laatste, en als de huid het nog toelaat, wordt ook huid afgenomen”, wordt uitgelegd. “Dat gaat meestal om huid die gemakkelijk te verwijderen is, zoals die van de bovenbenen, de buik of de rug. Maar in principe kan huid overal vandaan komen.”
Na de afname wordt de huid in het laboratorium voorbereid en bewaard. De Nederlandse weefselbank bewaart de huid in een alcoholoplossing, terwijl in het militair ziekenhuis van Neder-over-Heembeek bevroren huid wordt gebruikt.
**Tijdelijke oplossing met beperkingen**
Donorhuid vormt echter nooit een definitieve oplossing voor de slachtoffers. Voor een permanente behandeling is eigen huid van de patiënt noodzakelijk. De donorhuid kan, afhankelijk van de soort, zes tot acht weken op het lichaam blijven, tot er een afstotingsreactie optreedt.
In die cruciale periode is het afwachten. “In sommige gevallen moeten we delen van de huid opnieuw verwijderen, omdat de wonde nog niet optimaal is voor reconstructie”, wordt verduidelijkt. “We werken de donorhuid en het niet-vitale weefsel dan opnieuw weg tot er een goed doorbloede bodem ontstaat, waarop we opnieuw donorhuid aanbrengen. Soms herhalen we die stap twee- of driemaal, afhankelijk van de genezing.”
Pas nadat dit proces is afgerond, kan begonnen worden aan de definitieve reconstructie door transplantatie met eigen huid van elders op het lichaam van de patiënt.
**Dure alternatieven bestaan**
Er bestaan wel alternatieven voor lijkenhuid, de zogenoemde dermale substituten. Deze zijn synthetisch of gemaakt van dierlijk collageen en bedekt met een siliconenlaag. Ze dienen om de middelste huidlaag te vervangen.
Het voordeel van deze substituten is dat ze wél beginnen in te groeien en een definitieve oplossing kunnen vormen. Na drie à vier weken kan de siliconenlaag worden verwijderd, waarna een huidtransplantatie volgt.
Het grote nadeel is echter de kostprijs: tot 20 euro per vierkante centimeter. In België wordt dit niet terugbetaald door de ziekteverzekering, waardoor ziekenhuizen hier kiezen voor donorhuid. In landen als Duitsland en Australië nemen ziekenhuizen soms wel de kosten van dermale substituten op zich.
**Levensreddende expertise**
De behandeling van zware brandwonden met donorhuid illustreert de complexiteit van moderne brandwondenzorg. Hoewel de donorhuid slechts een tijdelijke oplossing biedt, is ze absoluut cruciaal in het overlevingsproces van zwaargewonde brandwondenpatiënten. De expertise en internationale samenwerking, zoals getoond bij de Zwitserse ramp, blijven essentieel om levens te redden wanneer elke minuut telt.