Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “‘Ik betreur het fake news’: strijd om Russische miljarden brengt premier De Wever in oog van Europese storm”
DigitaalDigitaal✓Onbeperkt artikels✓Digitale krant (pdf)✓Gratis toegang tot Fluister en Puzzelfit✓Maandelijks opzegbaar6,912,75per weekDigitaal basisDigitaal basis✓Onbeperkt artikels✓Maandelijks opzegbaar3,912,25per weekiap-DM-44Meeste voordeel6 maanden6,912,75per weekDe korting geldt 6 maanden. Het abonnement is maandelijks opzegbaar.iap-DM-43Meeste voordeel6 maanden3,912,25per weekDe korting geldt 6 maanden. Het abonnement is maandelijks opzegbaar.Vul…
België staat in het centrum van een diplomatieke storm rondom het gebruik van bevroren Russische tegoeden voor steun aan Oekraïne. De toonaangevende Europese nieuwssite Politico plaatste donderdag de prikkelende titel “How Belgium became Russia’s most valuable asset” boven een artikel over de aanslepende strijd rond deze kwestie.
**180 miljard euro in Brussel**
Sinds 2022 houdt de Brusselse clearinginstelling Euroclear ongeveer 180 miljard euro van de Russische Centrale Bank vast. De Europese Commissie wil deze bevroren tegoeden gebruiken voor een noodlening aan Oekraïne, maar stuit op hardnekkig Belgisch verzet. Ook het nieuwste voorstel van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kan België niet overtuigen.
Premier Bart De Wever (N-VA) houdt volgens zijn entourage gewoon vast aan de eisen die hij al maanden stelt. België wil onder meer een Europees akkoord over een proportionele verdeling van mogelijke Russische schadeclaims. “Het ‘spaarvarken van Poetin’ aanslaan en de juridische risico’s in ons land laten: dat kan niet voor De Wever”, luidt het.
**Academische steun voor De Wever**
Sven Biscop, professor internationale politiek aan de UGent en het Egmont Instituut, steunt De Wevers aanpak. “Vriend en vijand moeten erkennen dat België grote belangen heeft in deze zaak en dat de argumenten van De Wever ook steek houden”, stelt hij. “Het is dus niet meer dan normaal dat hij zijn voorwaarden stelt. Het is ook een manier om respect af te dwingen. Ik vind vooral dat de Europese Commissie hier slecht uitkomt.”
Ook Karel Lannoo, directeur van denktank Centre for European Policy Studies, erkent dat België zijn punten goed beargumenteert. Tegelijk waarschuwt hij voor de politieke prijs. “Intellectueel staat De Wever sterk. Maar op een zeker moment moet je wel de inschatting maken: kan België als kleine lidstaat nog wel aan deze druk weerstaan?”
**Europese argwaan**
Von der Leyen beweerde dat “bijna alle bezwaren” intussen zijn weggewerkt, maar de Belgische regeringstop deelt die beoordeling niet. Als het van België afhangt, moet Europa overschakelen op plan B: een klassieke Europese lening voor Oekraïne, gefinancierd door de lidstaten zelf in plaats van door de Russische tegoeden.
Lannoo vreest imagoschade voor België als gastland van de EU-instellingen. “Het is klassiek dat een lidstaat lobbyt voor zijn eigen belangen in Europa. Duitsland doet dat voor zijn auto’s en Frankrijk voor zijn boeren. Maar alleen die twee grootmachten zijn in staat om het been stijf te houden”, analyseert hij.
De Europese argwaan wordt gevoed door De Wevers politieke profiel. “Het beeld van De Wever in Europa wordt nog bepaald door de eurokritische koers van N-VA”, aldus Lannoo. Ook zijn uitspraak maandag dat het “een illusie” is dat Rusland de oorlog zal verliezen, helpt niet mee. Die geknipte quote doet intussen vlot de ronde online.
**Diplomatieke spanningen**
De spanningen worden concreet zichtbaar in Europese vergaderingen. Tijdens een bijeenkomst van de Europese christendemocraten kwam het tot een harde woordenwisseling tussen EU-buitenlandchef Kaja Kallas en Europarlementslid Wouter Beke (cd&v). “Ik vond dat ze neerbuigend en niet geremd door enige dossierkennis sprak over het Belgische standpunt”, reageert Beke.
Voormalig Eurocommissaris Karel De Gucht (2009-2014) herkent de druk. “Dat zijn de typische intimidatiepogingen. Ik heb me daar nooit iets van aangetrokken en ik vermoed dat ook premier De Wever doorziet dat dit allemaal deel van het spel is.”
**Juridische risico’s**
Ten gronde gelooft De Gucht niet dat België schadeclaims vanuit Moskou moet vrezen. Als Europa het gebruik van de Russische tegoeden goedkeurt bij meerderheid, verhuizen volgens hem de risico’s automatisch van België naar de Europese instellingen. “Ik denk dat Europa stilaan veel van onze zorgen in rekening neemt. Nu kom je als De Wever op een punt waarop je maar beter je winst pakt. Anders dreig je alleen te verliezen.”
De Gucht wijst op de bredere geopolitieke context. Europa anno 2025 is “een enorme machine” die je liever in je voordeel ziet werken. Dat Duits bondskanselier Friedrich Merz hoog inzet op het gebruik van de Russische tegoeden maakt het dossier extra gevoelig.
**Amerikaans alternatief**
De miljarden maken deel uit van een groter machtsspel. In zijn 28-puntenplan stelt Amerikaans president Donald Trump voor om het geld tussen Washington en Moskou te verdelen. Europa wil dit voorkomen.
“Als Europa nog Russisch geld in handen wil krijgen voor de heropbouw van Oekraïne na de oorlog, dan moet men nu die tegoeden wegnemen”, argumenteert De Gucht. “Anders ‘verdwijnen’ ze straks en wordt de agressie van Moskou niet bestraft.”
Biscop bekijkt het anders en ziet de Russische miljarden net als een onderhandelingstroef. “Dat geld van tevoren aanslaan zal net ernstige gesprekken met Rusland in de weg staan. Je kan het beter als onderpand bewaren.”
**De Wever verdedigt standpunt**
De premier zelf betreurt donderdag “het fake news” dat internationaal de ronde doet over het Belgische verzet. “Ons land stelt geen onredelijke eisen. Elk land in onze situatie zou dezelfde eisen stellen. Bovendien zijn we constructief over de fond van de zaak en wijzen we op de mogelijke alternatieven om in de financiering van Oekraïne te voorzien.”
De diplomatieke druk blijft hoog. Merz vliegt vrijdag onverwacht naar Brussel voor een “privaat diner” met De Wever en Von der Leyen – een teken dat deze kwestie de hoogste politieke prioriteit heeft gekregen in Europa.