Bron: VRT NWS | Methode: Herschreven
Origineel: “Historische Villa Cara in Londerzeel maakt plaats voor gezinswoningen: "Stukje lokale geschiedenis verdwijnt"”
In Londerzeel wordt Villa Cara afgebroken om plaats te maken voor nieuwe gezinswoningen. De historische villa is geen beschermd gebouw, en kan dus gesloopt worden. Daardoor verdwijnt er een stuk lokale geschiedenis. In de villa heeft een oorlogsheldin gewoond, die…
In Londerzeel staat een opvallende villa op het punt om voor altijd te verdwijnen. Villa Cara, een historisch pand dat generaties lang het Londerzeelse straatbeeld heeft gekenmerkt, wordt afgebroken om plaats te maken voor nieuwe gezinswoningen. Met de sloop verdwijnt niet alleen een architecturaal erfgoed, maar ook het tastbare verhaal van een bijzondere vrouw wier daden tijdens de Eerste Wereldoorlog de moeite waard zijn om herinnerd te worden.
**Een vrouw met een missie**
Villa Cara was ooit de thuisbasis van Jeanne Orianne, een vrouw geboren in 1865 die haar leven wijdde aan een nobele zaak. Orianne bleef ongehuwd en stortte zich tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig op liefdadigheidswerk. Wat haar verhaal zo bijzonder maakt, is de manier waarop zij omging met de gruwelijke realiteit van de oorlog die aan haar voordeur woedde.
De oorlogsjaren brachten niet alleen verwoesting en leed, maar ook een probleem waar weinig mensen bij stilstonden: wat er gebeurde met de lichamen van gesneuvelde soldaten. Orianne was diep geschokt toen ze zag hoe Belgische militairen die hun leven hadden gegeven voor hun vaderland, werden begraven in geïmproviseerde, ondiepe graven. Voor deze vrouw was dit een onwaardigheid die zij niet kon tolereren.
**Een missie die levens eer aandeed**
Geert Tamsyn van de Heemkundige Kring legt uit wat Orianne vervolgens ondernam: “Orianne heeft de stoffelijke overschotten van de soldaten opnieuw laten opgraven. Ze heeft ervoor gezorgd dat de soldaten geïdentificeerd werden. Waardevolle voorwerpen die ze op hun lichaam droegen, heeft ze teruggestuurd naar de familie.”
Dit was geen eenmalige actie. Orianne breidde haar missie uit tot ver buiten de grenzen van Londerzeel. Ze reisde naar andere gemeenten in de omgeving en zelfs verder doorheen Vlaanderen, overal op zoek naar soldaten die een waardige begrafenis verdienden. Het resultaat van haar jarenlange inzet is indrukwekkend: meer dan 1.600 gesneuvelde Belgische soldaten hebben dankzij haar toegewijde werk uiteindelijk de waardige begrafenis gekregen die hen toekwam.
**Geen juridische bescherming**
Ondanks het rijke verhaal dat verbonden is aan Villa Cara, geniet het gebouw geen officiële bescherming. Schepen Greet Ilegems van N-VA erkent dat verschillende inwoners hun bezorgdheid hebben geuit over het verdwijnen van de villa, omdat het een stukje lokale geschiedenis vertegenwoordigt. “Maar de woning is niet beschermd en komt niet voor op de inventaris van onroerend erfgoed. Voor de sloop is er dus geen omgevingsvergunning nodig,” verduidelijkt ze.
Deze situatie illustreert een bredere problematiek rond erfgoedbehoud in Vlaanderen. Niet alle historisch waardevolle gebouwen genieten van een beschermde status, wat betekent dat eigenaren vrij zijn om te beslissen over de toekomst van hun eigendom. In het geval van Villa Cara betekent dit dat een stukje tastbare geschiedenis zal verdwijnen, samen met de fysieke herinnering aan het verhaal van Jeanne Orianne.
**Nieuwe bestemming met oog voor omgeving**
Op de plek waar Villa Cara nu nog staat, zullen binnenkort nieuwe gezinswoningen verrijzen, elk voorzien van een eigen tuin. De keuze voor deze ontwikkeling is niet willekeurig, legt schepen Ilegems uit: “De locatie ligt op wandelafstand van het station. Het project biedt een mooie kans voor jonge gezinnen in Londerzeel.”
Bij de planning van het nieuwbouwproject werd er aandacht besteed aan de integratie in de bestaande omgeving. “Om het groene karakter te bewaren, worden verhardingen tot een minimum beperkt, en er worden waterdoorlatende materialen gebruikt,” verduidelijkt de schepen. Deze aanpak toont aan dat er wel degelijk rekening wordt gehouden met de karakteristieken van de buurt, ook al verdwijnt het historische gebouw.
**Erfgoed versus ontwikkeling**
Het verhaal van Villa Cara raakt aan een spanningsveld dat zich in veel Vlaamse gemeenten voordoet: de balans tussen het behoud van historisch erfgoed en de nood aan nieuwe woningen. Londerzeel, gelegen in de Vlaamse Rand rond Brussel, kent een aanzienlijke woningdruk. Jonge gezinnen zoeken er betaalbare woningen in een groene omgeving met goede verbindingen naar de hoofdstad.
De sloop van Villa Cara betekent dat het verhaal van Jeanne Orianne enkel nog zal voortleven in de archieven van de Heemkundige Kring en in de verhalen van lokale geschiedkundigen. Het is een illustratie van hoe stukjes lokale geschiedenis kunnen verdwijnen wanneer er geen formele bescherming bestaat.
**Conclusie**
Met het verdwijnen van Villa Cara verliest Londerzeel meer dan alleen een historisch gebouw. Het verliest een tastbare verbinding met een verhaal van moed, compassie en toewijding uit een van de donkerste periodes in de Belgische geschiedenis. Hoewel de nieuwe gezinswoningen ongetwijfeld een meerwaarde zullen betekenen voor jonge families in de gemeente, roept de sloop ook vragen op over hoe we als samenleving omgaan met ons bouwkundig en historisch erfgoed. Het verhaal van Jeanne Orianne verdient het om herinnerd te worden, ook al verdwijnt het huis waarin ze woonde voor altijd uit het straatbeeld.