Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “Why it is important to make space for solitude over the festive season”
The festive season is a period of social connection for many of us, but alone time can be equally enriching, says Thuy-vy Nguyen, principal investigator of the Solitude Lab
De feestperiode staat traditioneel bekend als een tijd van warmte, gezelligheid en samenzijn. Sparkelende lichtjes, familiebijeenkomsten en gedeelde tradities vormen het beeld dat we gewoonlijk hebben van de eindejaarsdagen. Toch blijkt de realiteit veel genuanceerder te zijn dan dit idyllische plaatje doet vermoeden.
Uit recent onderzoek van het Solitude Lab in het Verenigd Koninkrijk, waarbij meer dan 300 volwassenen werden bevraagd, komt een interessant beeld naar voren over hoe mensen de feestdagen daadwerkelijk ervaren en wat ze ervan verwachten.
**Feestdagen zijn niet voor iedereen hetzelfde**
De onderzoekers, onder leiding van Simone Rotella, benadrukken dat de ervaringen van mensen tijdens de feestperiode verre van uniform zijn. Hoewel de meeste respondenten in het onderzoek aangaven dat ze Kerstmis nog steeds zouden doorbrengen met familie – hetzij in grotere bijeenkomsten, hetzij in kleinere huishoudens met partners en kinderen – betekent dit niet dat ieders beleving dezelfde is.
Het onderzoek toont aan dat het buiten de gebruikelijke normen treden tijdens de feestdagen zijn eigen voordelen kan hebben. Deze inzichten zijn belangrijk omdat ze het stereotype doorbreken dat de feestperiode universeel vrolijk en sociaal zou moeten zijn.
**De keerzijde van sociale drukte**
Wat het onderzoek bijzonder interessant maakt, is de erkenning dat sociale tijd, zelfs positieve momenten met dierbaren, veeleisend kan zijn. De onderzoekers wijzen op verschillende factoren die bijdragen aan deze belasting tijdens de feestperiode.
Het kopen van cadeaus vormt bijvoorbeeld een bron van stress voor veel mensen. De druk om het perfecte geschenk te vinden, binnen het budget te blijven en iedereen tevreden te stellen, kan zwaar wegen. Ook reizen speelt een rol – of het nu gaat om lange ritten in de file naar familie, of om de logistieke uitdaging van het organiseren van verblijf tijdens drukke periodes.
Daarnaast zorgen verstoringen van normale routines ervoor dat mensen uit hun comfortzone worden gehaald. De gewoonlijke structuur van werk, slaap en vrije tijd valt weg, wat voor sommigen bevrijdend maar voor anderen juist destabiliserend kan zijn.
Voor degenen die gastheer of gastvrouw spelen, komt daar nog de extra druk bij van het organiseren en hosten van bijeenkomsten. Het plannen van maaltijden, het schoonmaken van het huis, het zorgen dat iedereen zich welkom voelt – het kan allemaal bijdragen aan een gevoel van overweldiging.
Ten slotte noemen de onderzoekers de algemene sensorische drukte van het seizoen als factor. De constante bombardering van kerstmuziek, drukke winkels, felle decoraties en de algemene hectiek van de periode kunnen mensen uitputten, zelfs als ze van de feestdagen houden.
**Verlangen naar balans**
Een opvallende bevinding uit het onderzoek betreft de gevoelens die mensen associëren met het seizoen. Toen aan de respondenten werd gevraagd welke emoties zij verbinden met de feestperiode, kozen mensen inderdaad het vaakst voor woorden die gerelateerd zijn aan liefde en samenhorigheid.
Maar het verhaal houdt daar niet op. Een groot deel van de ondervraagden koos ook voor woorden als rust en ontspanning. Deze dualiteit in verwachtingen is veelzeggend: mensen verwachten blijkbaar zowel verbondenheid als rust tijdens de feestdagen.
Dit wijst erop dat er een natuurlijke behoefte bestaat aan balans tijdens deze intense periode. Het is niet zo dat mensen niet van sociale momenten genieten of geen waarde hechten aan tijd met familie en vrienden. Integendeel, deze momenten blijven zeer waardevol. Maar de behoefte aan rust en reflectie bestaat naast deze sociale behoeften.
**De waarde van korte momenten van alleenzijn**
Het onderzoek suggereert dat korte momenten van eenzaamheid kunnen helpen om alles in balans te houden tijdens de feestperiode. Deze bevinding gaat in tegen het gangbare beeld dat meer sociaal contact automatisch beter is tijdens de feestdagen.
Eenzaamheid wordt in dit context niet gepresenteerd als iets negatiefs of als een teken van antisociaal gedrag. In plaats daarvan wordt het gezien als een waardevolle tegenhanger van sociale interactie – een moment om op adem te komen, te reflecteren en energie op te doen voor de volgende sociale activiteit.
**Een nieuwe kijk op de feestdagen**
Dit onderzoek biedt een verfrissende en realistische kijk op hoe mensen de feestperiode daadwerkelijk beleven. Het erkent dat de druk om constant gelukkig en sociaal te zijn tijdens de feestdagen niet altijd overeenkomt met wat mensen daadwerkelijk nodig hebben of voelen.
De bevindingen kunnen mensen helpen om realistischere verwachtingen te hebben van zichzelf en anderen tijdens de feestperiode. Het geeft toestemming om ook momenten van stilte en reflectie toe te staan, zonder dat dit als een falen of een gemis aan feestelijke spirit wordt gezien.
Voor velen kan dit inzicht bevrijdend werken: het is oké om even pas op de plaats te maken tijdens de drukte, om een moment voor jezelf te nemen tussen alle sociale verplichtingen door. Deze korte onderbrekingen kunnen er juist voor zorgen dat de sociale momenten waardevoller en betekenisvoller worden.