Alcoholmisbruik bij jongeren: “Ik hoef niet meer elke keer mijn hart vast te houden”

Elk jaar belanden ongeveer 145 tieners tussen 10 en 17 jaar op de spoeddiensten van Antwerpse ziekenhuizen met een acute alcoholvergiftiging. Deze alarmerende cijfers, afkomstig uit een nieuw onderzoek dat deze week werd gepubliceerd, tonen gemiddeld een alcoholgehalte van 1,95 promille in het bloed van deze jongeren. Voor veel ouders vormt het drinkgedrag van hun tieners een bron van constante bezorgdheid.

**Een moeder deelt haar verhaal**

Hadewijch* kent deze zorgen maar al te goed. Haar zoon Noah* belandde ruim anderhalf jaar geleden in het ziekenhuis met een zware alcoholintoxicatie. Het was niet de eerste keer dat de tiener problemen had met alcohol – hij had al minstens vier keer eerder een zware black-out gehad. Voor Hadewijch was dit het kantelpunt om professionele hulp in te schakelen.

“Hij is ouder geworden, maar vooral die aanklampende aanpak – telkens terug naar de kliniek, telkens opnieuw de gesprekken met psychologen – heeft echt iets teweeggebracht”, blikt ze terug. Noah werd aangemeld bij de alcoholpolikliniek (nu ‘Zorgpad Alcohol en andere Drugs voor Jongeren’) in het ZAS Augustinus in Wilrijk, de eerste gespecialiseerde alcoholkliniek van het land voor jongeren.

**Professioneel advies: zes cruciale tips**

Klinisch psycholoog Jana Reniers van ZAS herkent het probleem maar al te goed. “We zien dit geregeld. Vaak gaat het om jongeren die niet goed inschatten hoe snel hun lichaam reageert op alcohol”, legt ze uit. Voor ouders die worstelen met het drinkgedrag van hun tiener, heeft Reniers zes concrete aanbevelingen.

**1. Stel duidelijke grenzen**

“Wees niet bang om duidelijke grenzen te stellen”, benadrukt Reniers. “Je mág als ouder ‘nee’ zeggen als je niet wil dat je kind drinkt. De wet is helder: voor 16 jaar geen alcohol.” Volgens de psycholoog overschatten ouders vaak hun tieners die pas beginnen te drinken. “Ze denken dat hun kinderen wel weten wat ‘niet te veel’ betekent, maar vaak is dat niet zo.”

Reniers raadt ouders aan om niet bang te zijn voor de rol van ‘boeman’: “Zit er niet mee in om je als boeman op te stellen, zodat je kind de schuld op jou kan steken.”

**2. Maak concrete afspraken**

Hoeveel alcohol is acceptabel? Met wie gaan de kinderen op stap? Hoe laat komen ze thuis? “Leg concrete afspraken vast en koppel daar duidelijke gevolgen aan wanneer je kind over de grens gaat”, adviseert Reniers. “Jongeren hebben vaak weinig voeling met hoeveelheden alcohol. Duidelijke afspraken helpen hen om zichzelf te begrenzen.”

**3. Voer open gesprekken**

Communicatie blijft cruciaal. “Blijf nieuwsgierig en open. Vraag naar hun ervaringen, hoe ze omgaan met groepsdruk, of ze al experimenteren met andere middelen”, zegt Reniers. Belangrijke nuance: voer dergelijke gesprekken niet tijdens een crisis. “Een crisismoment kan wel een startpunt zijn voor verandering, maar plan nadien ook gesprekken op rustige momenten.”

**4. Geef correcte informatie**

Er bestaat een groot informatiegat bij jongeren over de risico’s van alcohol. “Op school zijn er mooie initiatieven rond drugs, maar rond alcohol is er weinig concrete sensibilisering”, stelt Reniers vast. Jongeren weten bijvoorbeeld vaak niet dat alcohol een sterk effect heeft op de spieren, zeker na het sporten, of dat er medische risico’s zoals kanker mee verbonden zijn.

**5. Reflecteer over je eigen gedrag**

“Zien drinken, doet drinken”, waarschuwt de psycholoog. Ouders onderschatten vaak hun eigen invloed. “Een pintje na een drukke werkdag, een fles wijn standaard op tafel: dat ziet een jongere ook. Je geeft een script mee over hoe je met stress of gezelligheid omgaat.”

Het populaire idee om thuis alcohol aan te bieden om het ‘veilig’ te leren drinken, werkt volgens Reniers averechts. “Je normaliseert alcoholgebruik. Jongeren leren zo niet waar hun eigen grenzen liggen.”

**6. Zoek tijdig professionele hulp**

Aarzel niet om hulp in te schakelen als je het gevoel hebt dat je jongere te vaak en te veel drinkt. Huisartsen, CLB’s en andere betrokken artsen kunnen doorverwijzen naar gespecialiseerde hulp.

**Het succes van een gestructureerde aanpak**

Voor Noah begon het traject meteen na zijn ziekenhuisopname. Hij had aparte gesprekken met een onderzoeker en psychologe, gevolgd door sessies met en zonder het gezin. “Ze legden heel duidelijk uit dat zijn alcoholgebruik niet oké was, maar keken ook naar de redenen: waarom drink je zoveel, wat heb je nodig?”, vertelt Hadewijch.

Het programma betrok ook Noah’s omgeving, waardoor het voor hem moeilijker werd om zijn gedrag te minimaliseren. “We hebben bijvoorbeeld met zijn scoutsploeg gesproken. Zijn vrienden kennen nu de effecten van alcohol op hem en spreken hem sneller aan.”

Vandaag, anderhalf jaar later, gaat het een stuk beter met de inmiddels 18-jarige Noah. “Ik hoef niet meer elke keer mijn hart vast te houden wanneer hij op stap gaat”, zegt zijn moeder opgelucht. “Hij wordt nog altijd snel dronken, maar hij wacht nu wel langer om te beginnen drinken.”

**Lessen voor andere ouders**

Het traject bracht voor het hele gezin nieuwe inzichten. “Zelf leerde ik meer over het waarom, over de psychologie van een kind ook. Dat heeft begrip gecreëerd, en voor een nog nauwere band met mijn zoon gezorgd”, reflecteert Hadewijch.

Een praktische tip die ze heeft behouden: samen een blokje om wandelen wanneer er iets scheelt. “Je hart luchten wanneer je in het donker aan het wandelen bent, lukt toch wat makkelijker dan wanneer je tegenover elkaar aan een tafel zit.”

Haar boodschap aan andere ouders is helder: “Praat erover, en weet dat je niet alleen bent. En zoek hulp. Ik had graag vroeger geweten dat zo’n traject bestond.”

**Conclusie**

De cijfers over alcoholvergiftiging bij jongeren in Antwerpen onderstrepen de noodzaak van een proactieve aanpak. Wie vroeg ingrijpt en professionele hulp inschakelt, kan het verschil maken. Het verhaal van Hadewijch en Noah toont dat herstel mogelijk is, mits de juiste ondersteuning en een gestructureerde aanpak.

*Hadewijch en Noah zijn schuilnamen. Hun echte namen zijn bekend bij de redactie.*