Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “Sinking trees in Arctic Ocean could remove 1 billion tonnes of CO2”
Cutting down boreal forest and sinking the felled trees in the depths of the Arctic Ocean could remove up to 1 billion tonnes of carbon dioxide from the atmosphere each year – but it could come at a cost to…
Een opmerkelijk voorstel van internationale onderzoekers suggereert dat het grootschalig kappen van boreale bossen en het laten zinken van deze bomen in de dieptes van de Noordelijke IJszee een effectieve manier zou kunnen zijn om klimaatverandering tegen te gaan. Volgens het onderzoeksteam zou deze methode tot wel 1 miljard ton koolstofdioxide per jaar uit de atmosfeer kunnen halen.
**Naaldbomen als klimaatwapen**
Het voorstel richt zich specifiek op naaldbomen in de boreale bossen, die van nature gevoelig zijn voor bosbranden. In plaats van deze bomen over te laten aan hun lot – en het risiko dat ze opgaan in vlammen waarbij alle opgeslagen koolstof weer vrijkomt – stellen de wetenschappers voor om ze strategisch te kappen.
“Er is nu een bos dat veel koolstof vastlegt, maar de volgende stap is hoe we dit kunnen opslaan op een manier die niet zal verbranden,” legt Ulf Büntgen van de Universiteit van Cambridge uit. Deze uitspraak raakt de kern van het probleem: bossen zijn uitstekende koolstofopslagsystemen, maar bosbranden kunnen decennia van koolstofopslag in enkele dagen tenietdoen.
**Transport via Arctic rivieren**
De onderzoekers hebben een concrete transportroute uitgedacht voor hun ambitieuze plan. De gekapte bomen zouden via zes grote Arctische rivieren naar de oceaan worden vervoerd. Tot deze riviersystemen behoren onder meer de Yukon en de Mackenzie, beide belangrijke waterwegen in het noordelijke deel van Noord-Amerika.
Het proces zou relatief natuurlijk verlopen: eenmaal in het zeewater zouden de bomen binnen ongeveer een jaar naar de zeebodem zinken. Dit tijdsbestek suggereert dat de methode zou kunnen profiteren van natuurlijke processen, waarbij het zeewater ervoor zorgt dat het hout zwaarder wordt en uiteindelijk naar de diepte zakt.
**Koolstofopslag op de zeebodem**
Het principe achter dit voorstel is relatief eenvoudig maar potentieel revolutionair. Bomen nemen tijdens hun groei koolstofdioxide op uit de atmosfeer en slaan dit op in hun hout. Normaal gesproken komt deze koolstof weer vrij wanneer bomen afsterven en verteren, of wanneer ze verbranden in bosbranden.
Door de bomen naar de zeebodem te transporteren, zou de koolstof voor lange tijd worden weggenomen uit de koolstofkringloop. Op de bodem van de Noordelijke IJszee zouden de bomen in een omgeving terechtkomen waar ontbinding veel langzamer verloopt dan aan het landoppervlak.
**Schaalgrootte van het voorstel**
Het getal van 1 miljard ton CO2 per jaar dat volgens de onderzoekers weggenomen zou kunnen worden, is aanzienlijk. Ter vergelijking: de wereldwijde CO2-uitstoot bedraagt jaarlijks ongeveer 36 miljard ton. Het voorgestelde systeem zou dus theoretisch ongeveer 3 procent van de mondiale uitstoot kunnen compenseren.
De schaalgrootte van het project zou echter enorm zijn. Het verplaatsen van voldoende bomen om dit doel te bereiken, zou een logistieke operatie van ongekende omvang vereisen, met alle bijbehorende infrastructuur en coördinatie tussen verschillende landen.
**Uitdagingen en overwegingen**
Hoewel het voorstel wetenschappelijk onderbouwd lijkt, rijzen er ook vragen over de praktische uitvoerbaarheid en mogelijke bijeffecten. Het grootschalig kappen van bossen, zelfs met klimaatdoeleinden, zou gevolgen kunnen hebben voor ecosystemen en biodiversiteit in de getroffen gebieden.
Bovendien zou de implementatie van zo’n systeem internationale samenwerking vereisen, aangezien de voorgestelde rivieren door verschillende landen stromen en de Noordelijke IJszee onder jurisdictie van meerdere naties valt.
**Vooruitblik**
Dit voorstel vertegenwoordigt een vorm van geo-engineering – grootschalige interventies in natuurlijke systemen om klimaatverandering tegen te gaan. Hoewel dergelijke benaderingen steeds meer aandacht krijgen naarmate de klimaatcrisis urgenter wordt, blijft het de vraag of en hoe zulke ambitieuze projecten daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Het idee illustreert wel de creativiteit waarmee wetenschappers zoeken naar oplossingen voor een van de grootste uitdagingen van onze tijd.