Bron: VRT NWS | Methode: Herschreven
Origineel: “Tientallen kinderen vieren Driekoningen en doen mee aan "Stak et Oep" in Zoutleeuw”
In Zoutleeuw hebben tientallen kinderen Stak het Oep gevierd. Dat is een stoet door de stad van kinderen verkleed als driekoningen met een uitgeholde biet als lantaarn. Ze gingen ook van huis tot huis en zongen het "Stak et Oep"-lied.
De pittoreske stad Zoutleeuw beleefde maandag een bijzondere namiddag toen tientallen kinderen de eeuwenoude traditie van “Stak et Oep” nieuw leven inbliezen. Deze lokale variant van het Driekoningenzingen, compleet met eigen dialect en uitgeholde bieten als lantaarns, trok opnieuw veel belangstelling van zowel jonge deelnemers als nieuwsgierige volwassenen.
**Jurering en voorbereiding in het historische stadhuis**
Om 17 uur verzamelden alle deelnemers in het historische stadhuis van Zoutleeuw voor het officiële startschot van de festiviteiten. Daar werden de jonge deelnemers door een jury beoordeeld op drie criteria: hun kleding, hun zangprestaties en de creativiteit waarmee ze hun biet als lampion hadden versierd. Deze beoordeling vormde een belangrijk onderdeel van de traditie en zorgde voor de nodige spanning onder de deelnemers.
Na deze jurering begon de eigenlijke stoet door de straten van Zoutleeuw. In groepjes van drie trokken de verklede kinderen van huis naar huis, waar ze het traditionele “Stak et Oep”-lied ten beste gaven in ruil voor snoep of wat kleingeld. Een traditie die generaties lang werd doorgegeven en die ook nu weer de harten van de Zoutleeuwenaren wist te veroveren.
**Uitdaging voor nieuwkomers**
Hoewel de activiteit officieel bedoeld was voor kinderen tot 14 jaar, waagden ook enkele volwassenen zich aan de verkleedpartij. Een van hen deelde hun ervaringen: “We hadden gehoord van deze oude traditie en doen voor het eerst mee. Het lied is niet zo eenvoudig, zeker die dialecttonen niet. Gelukkig staat het uitgeschreven op een bord. Misschien winnen we wel een prijs met onze uitgeholde biet.”
Deze uitspraak toont aan hoe de lokale traditie, met haar specifieke dialect en melodie, zelfs voor volwassenen een uitdaging kan vormen. Het onderstreept tegelijk de authenticiteit van deze eeuwenoude gewoonte die haar oorspronkelijke karakter heeft behouden.
**Levende kerststal als extra attractie**
Ter aanvulling van de “Stak et Oep”-viering was er bij het historische stadhuis ook een levende kerststal ingericht. Jan en Lotte, die de rollen van Jozef en Maria vertolkten, trotseerden de koude temperaturen om de kerstsfeer compleet te maken. “Ik heb altijd in Zoutleeuw gewoond en ik wou deze traditie eens meemaken in het echt. Voorlopig houden we het vol, maar het is wel koud,” vertelde een van de deelnemers.
**Incident in de Sint-Leonarduskerk**
De gezellige festiviteiten werden echter overschaduwd door een verontrustend incident in de nabijgelegen Sint-Leonarduskerk. Tijdens de viering bleek een stuk van een sierelement aan de middenbeuk naar beneden te zijn gekomen. Brokstukken werden tot in de middengang teruggevonden, wat getuigt van de ernst van het voorval.
Gelukkig bevond zich op dat moment niemand in de kerk, waardoor er geen gewonden vielen. De kerkfabriek en het stadsbestuur reageerden onmiddellijk op het incident door een stabiliteitsingenieur ter plaatse te laten komen. Deze expert adviseerde om het afgebroken stuk pilaar voorlopig te stutten als veiligheidsmaatregel.
**Onderzoek naar de oorzaak**
Een architect zal woensdag een grondig onderzoek uitvoeren om te bepalen welke maatregelen noodzakelijk zijn om de veiligheid van de kerk en haar bezoekers te waarborgen. Dit incident is bijzonder zorgwekkend gezien de geschiedenis en het belang van dit gotische bouwwerk.
De Sint-Leonarduskerk van Zoutleeuw is immers geen gewone kerk. Dit gotische gebouw, grotendeels opgetrokken tussen de 13de en de 16de eeuw, heeft een uitzonderlijke geschiedenis. Waar zoveel andere kerken tijdens de 16de-eeuwse godsdienstoorlogen ten prooi vielen aan de beeldenstorm, bleef Zoutleeuw gespaard. Hierdoor bewaart de Sint-Leonarduskerk tot op vandaag een schat aan middeleeuwse kunst en draagt ze terecht de eretitel ‘Kunstschrijn van Brabant’.
**Recente restauratie**
Het incident is des te opvallender omdat de kerk een uitgebreide restauratie achter de rug heeft. Gedurende twintig jaar werd er gewerkt aan de renovatie van dit historische monument, en sinds 2019 is de kerk weer volledig toegankelijk voor het publiek. De val van het sierstuk roept daarom vragen op over de staat van het gebouw en de effectiviteit van de uitgevoerde werkzaamheden.
**Traditie en erfgoed**
Het contrast tussen de vrolijke “Stak et Oep”-viering en het incident in de kerk illustreert de complexe uitdagingen waarmee historische steden zoals Zoutleeuw worden geconfronteerd. Enerzijds is er de wens om eeuwenoude tradities levend te houden en door te geven aan nieuwe generaties. Anderzijds vraagt het behoud van historisch erfgoed constant aandacht en onderhoud.
De komende dagen zullen cruciaal zijn voor het bepalen van de toekomst van de Sint-Leonarduskerk. Het onderzoek van de architect moet uitwijzen of er structurele problemen zijn die de veiligheid in het gedrang brengen, en welke maatregelen nodig zijn om dit unieke monument voor toekomstige generaties te bewaren. Ondertussen heeft de succesvolle “Stak et Oep”-viering bewezen dat tradities, mits goed onderhouden, generaties kunnen overbruggen en gemeenschappen kunnen verenigen.