Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “Low on energy? A new understanding of rest could help revitalise you”
There is a state of relaxation that few of us spend much time in, but which comes with profound well-being benefits. With healthier ageing, reduced risk of disease and feeling more energised all on offer, here's how to get there
Het is elk jaar weer hetzelfde verhaal. Na de feestdagen stroomt het internet vol met goedgemeende gezondheidsadviezen voor het nieuwe jaar. De boodschap is meestal dezelfde: doe meer van wat je al weet dat goed voor je is. Meer sporten, meer zelf koken, meer mindful bezig zijn met gezonde hobby’s. Het is dan ook niet verwonderlijk dat velen van ons al voor het einde van januari van de gezondheidskar vallen.
Want hoeveel wijsheid er ook schuilt in deze raadgevingen, wie heeft er nu werkelijk de tijd en energie om nóg meer te gaan doen? Voor wie dit herkenbaar in de oren klinkt, hebben wetenschappers mogelijk goed nieuws. Zij komen met een veel aantrekkelijker alternatief – een aanpak die nog steeds belooft je kansen op een langer en gezonder leven te vergroten, maar dan door juist minder te doen in plaats van meer.
## De kunst van het niets doen
Het gaat hier niet om gewone luiheid of uitrusten, maar om het perfectioneren van de kunst om fysiologisch gezien zo weinig mogelijk te doen. Deze ongewone, maar naar verluidt zeer effectieve draai aan het traditionele nieuwjaarsvoornemen draait om het beheersen van een fysiologische toestand waarin veel van ons maar weinig van onze wakkere uren doorbrengen.
Wetenschappers noemen deze toestand ‘diepe rust’ – een manier van zijn waarbij signalen tussen het lichaam en de hersenen op één fundamenteel feit zijn afgestemd: dat alles in orde is en er absoluut niets is om je zorgen over te maken. In essentie is het het tegenovergestelde van stress.
## Meer dan gewoon ontspannen
Diepe rust is een toestand waarin het lichaam een pauze kan nemen van het voortdurend vechten en vluchten. In plaats daarvan kan het zich hergroeperen en inhalen wat betreft broodnodige onderhoud en herstel. Deze fysiologische toestand gaat verder dan wat we gewoonlijk verstaan onder ‘ontspannen’ of ‘uitrusten’.
Waar gewone rust vaak nog gepaard gaat met een zekere mate van alertheid of background-stress, zorgt diepe rust ervoor dat alle systemen in het lichaam werkelijk tot rust komen. Het is alsof je lichaam eindelijk de kans krijgt om alle reparatie- en onderhoudswerkzaamheden uit te voeren die anders worden uitgesteld door de constante staat van paraatheid.
## Wetenschappelijke onderbouwing
Hoewel het misschien wat vallen en opstaan kost om je persoonlijke ‘uit-knop’ te vinden, stapelen de wetenschappelijke bewijzen zich op dat de voordelen enorm kunnen zijn. Onderzoek wijst erop dat regelmatige diepe rust kan bijdragen aan gezonder ouder worden, een verminderd risico op ziekten en meer energie die je kunt besteden aan iets anders dan het in stand houden van een constante staat van alerte spanning.
Het concept van diepe rust raakt aan de kern van hoe ons moderne leven onze fysiologie beïnvloedt. Veel van ons leven in een staat van chronische, laaggradige stress – niet altijd bewust merkbaar, maar wel constant aanwezig. Ons lichaam is eigenlijk nog steeds geprogrammeerd voor een leven waarin periodes van intense activiteit werden afgewisseld met momenten van complete rust. In onze moderne samenleving lijkt die complete rust echter steeds zeldzamer te worden.
## De uitdaging van het moderne leven
Het probleem is dat we tegenwoordig vaak gevangen zitten in een cyclus van constante stimulatie en alertheid. Zelfs wanneer we denken te rusten, zijn we vaak nog bezig met onze telefoons, maken we ons zorgen over de volgende dag, of houden we onze geest bezig met van alles en nog wat. Deze ‘ambient panic response’ – een constante achtergrondreactie van lichte paniek of alertheid – kost ons lichaam enorm veel energie.
Door te leren hoe we in een staat van diepe rust kunnen komen, kunnen we deze energieverspilling doorbreken en ons lichaam de kans geven om werkelijk te herstellen en te vernieuwen.
## Praktische implicaties
De kunst zit hem er natuurlijk in om je persoonlijke manier te vinden om in deze staat van diepe rust te komen. Voor iedereen zal dit anders zijn, en het kan inderdaad wat experimenteren vergen om te ontdekken wat voor jou werkt. Het goede nieuws is dat je hiervoor geen dure apparatuur of uitgebreide trainingen nodig hebt – het gaat immers om het tegenovergestelde van actief bezig zijn.
## Conclusie
In een tijd waarin we overweldigd worden door adviezen om meer te doen, bieden wetenschappers een verfrissend alternatief: leer de kunst van het diep rusten onder de knie. Deze fysiologische toestand van complete ontspanning belooft niet alleen meer energie en een betere gezondheid, maar past ook veel beter bij de realiteit van ons drukke moderne leven. Misschien is het tijd om dit jaar niet meer van jezelf te vragen, maar juist te leren hoe je lichaam en geest echt tot rust kunnen komen.