Bron: New Scientist | Methode: Herschreven
Origineel: “Russia-US nuclear pact set to end in 2026 and we won't see another”
After the New START treaty expires in February, there will be no cap on the number of US and Russian nuclear weapons – but some are sceptical about whether the deal actually made the world safer
In februari 2026 breekt er een nieuw tijdperk aan in de internationale nucleaire veiligheidspolitiek. Voor het eerst in tientallen jaren zullen de Verenigde Staten en Rusland geen actief verdrag meer hebben dat de omvang van hun nucleaire arsenalen beperkt. Het New START-verdrag, dat de nucleaire capaciteiten van beide supermachten aan banden legt, loopt dan af zonder uitzicht op verlenging of vervanging.
**Historische nucleaire samenwerking**
De geschiedenis van nucleaire wapenbeperking tussen Washington en Moskou gaat terug tot de periode na de Koude Oorlog. In 1991, toen de Sovjet-Unie op haar laatste benen liep, ondertekenden de VS en Rusland het baanbrekende START I-verdrag. Dit akkoord vormde de eerste concrete stap in het beperken van hun nucleaire wapenarsenalen en stelde beide landen in staat elkaars voorraden te inspecteren.
Twintig jaar later, in 2011, namen beide landen de volgende stap met het New START-verdrag. Dit nieuwe akkoord zette de traditie van nucleaire wapenbeperking en wederzijdse controle voort, en vormde decennialang de hoeksteen van de nucleaire stabiliteit tussen de twee grootmachten.
**Laatste verlenging in 2021**
Het huidige New START-verdrag kreeg in 2021 nog een laatste kans toen de Amerikaanse president Joe Biden en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Putin overeenkwamen het verdrag met vijf jaar te verlengen. Deze beslissing kwam er in een periode waarin de relaties tussen beide landen al onder druk stonden, maar waarin beide leiders nog bereidheid toonden om de nucleaire samenwerking voort te zetten.
Nu, enkele jaren later, is die bereidheid volledig verdwenen. Het verdrag staat gepland om af te lopen op 5 februari 2026, en gesprekken over een vervangend akkoord zijn volledig vastgelopen. De huidige geopolitieke spanningen, verergerd door internationale conflicten en diplomatieke crises, hebben elke vorm van constructieve onderhandeling tussen beide nucleaire supermachten geblokkeerd.
**Verdeelde meningen over effectiviteit**
In de internationale gemeenschap van experts en beleidsmakers heerst verdeeldheid over de werkelijke impact van het New START-verdrag op de wereldveiligheid. Sommigen beweren dat het verdrag daadwerkelijk heeft bijgedragen aan een veiliger wereld door concrete limieten te stellen aan de nucleaire capaciteiten van beide landen en transparantie te creëren door wederzijdse inspecties.
Andere stemmen zijn kritischer en stellen vraagtekens bij de praktische effectiviteit van deze nucleaire akkoorden. Zij wijzen erop dat beide landen nog steeds over enorme nucleaire arsenalen beschikken die de mensheid meerdere malen kunnen vernietigen, ondanks de beperkingen van het verdrag.
**Brede consensus over toekomst**
Ondanks de verdeelde meningen over de effectiviteit van het huidige verdrag, bestaat er wel een brede consensus onder internationale experts over één cruciaal punt: de kans op een vervangend akkoord is bijzonder klein. De huidige staat van de Russisch-Amerikaanse betrekkingen, gekenmerkt door wederzijds wantrouwen en diplomatieke isolatie, maakt constructieve onderhandelingen over zo’n gevoelig onderwerp als nucleaire bewapening vrijwel onmogelijk.
De internationale gemeenschap kijkt met groeiende bezorgdheid toe hoe twee van ‘s werelds grootste nucleaire mogendheden koers zetten naar een situatie waarin hun wapenarsenalen voor het eerst in decennia niet meer aan internationale beperkingen onderworpen zullen zijn.
**Militaire demonstraties**
De huidige spanningen worden geïllustreerd door Ruslands demonstraties van militaire macht, waarbij het land regelmatig zijn wapenarsenaal toont tijdens militaire parades in Moskou. Deze vertoningen van militaire sterkte onderstrepen de verharde houding van beide landen en de afnemende bereidheid tot nucleaire samenwerking.
**Vooruitblik op onzekere tijden**
Het aflopen van het New START-verdrag in februari 2026 markeert het einde van een tijdperk waarin internationale verdragen de nucleaire ambities van beide supermachten in toom hielden. Voor het eerst sinds het begin van de jaren negentig zullen de VS en Rusland geen formele beperkingen meer kennen op de omvang van hun nucleaire arsenalen, wat vraagtekens oproept over de toekomstige stabiliteit en veiligheid in de wereld.