Bron: NOS Algemeen | Methode: Herschreven
Origineel: “Georgische regering woest op BBC, demonstranten opgeroepen voor verhoor”
De BBC-documentaire 'When Water Burns' over de inzet van een chemisch middel tegen Georgische demonstranten doet veel stof opwaaien in Georgië. Regeringspartij Georgische Droom betichtte de Britse tv-zender van "nepnieuws" en kondigde aan juridische stappen te nemen tegen BBC. Premier…
De Georgische regering heeft furieus gereageerd op een BBC-documentaire die onthult dat de autoriteiten chemische wapens uit de Eerste Wereldoorlog hebben ingezet tegen anti-regeringsdemonstanten. De regeringspartij Georgische Droom beschuldigt de Britse publieke omroep van het verspreiden van “nepnieuws” en dreigt met juridische stappen.
**Dreigementen aan adres van getuigen**
Premier Kobakhidze uitte opvallend dreigende woorden die lijken gericht tegen de mensen die in de documentaire zijn geïnterviewd. “Als je een specifieke organisatie helpt in het verspreiden van onjuiste informatie die de staat schaadt, kan dat worden gezien als een misdaad”, verklaarde hij. Deze uitspraak wordt gezien als een poging om getuigen onder druk te zetten.
De Georgische staatsveiligheidsdienst heeft inmiddels een onderzoek geopend naar de beschuldigingen van de BBC. Tegelijkertijd loopt er een apart onderzoek naar “hulp aan een buitenlandse organisatie bij vijandige activiteiten” – een formulering die suggereert dat medewerking aan de documentaire als landverraad wordt beschouwd.
Verschillende mensen die in de BBC-documentaire aan het woord kwamen, zijn opgeroepen voor ondervraging door de autoriteiten. Het gaat onder meer om artsen die getuigden over de medische gevolgen van het chemische middel. Ook Zviad Maisasvili, een demonstrant die in de documentaire vertelde over zijn mishandeling door de oproerpolitie, moet zich melden voor verhoor.
**Verboden chemisch middel uit Eerste Wereldoorlog**
Begin deze week publiceerde de BBC de documentaire ‘When Water Burns’, waarin wordt onthuld dat de Georgische autoriteiten het chemische middel camite zouden hebben ingezet tegen demonstranten. Dit Franse middel werd tijdens de Eerste Wereldoorlog gebruikt tegen Duitsland, maar wordt sinds de jaren dertig van de vorige eeuw niet meer toegepast vanwege zorgen over schadelijke langetermijneffecten.
Volgens de BBC-reconstructie zetten de Georgische autoriteiten het middel in toen de anti-regeringsprotesten vorig jaar begonnen. Voor hun onderzoek spraken de BBC-journalisten met diverse bronnen: deskundigen op het gebied van chemische wapens, klokkenluiders binnen de Georgische oproerpolitie, artsen die demonstranten behandelden en de demonstranten zelf.
**Bevestiging van vermoedens**
Voor veel Georgische demonstranten vormt de BBC-documentaire de bevestiging van wat zij al langer vermoedden. Via sociale media delen zij hun ervaringen en vertellen over langdurige klachten die zij overhielden na de demonstraties eind vorig jaar.
Journalist Mariam Nikuradze schreef op X dat zij maandenlang bijna dagelijks bloedneuzen kreeg. Dit zou zijn begonnen nadat zij op de allereerste dag van de protesten water in haar gezicht gespoten kreeg. Ze beschreef hoe haar gezicht en keel minutenlang brandden na het incident.
Deze berichten op sociale media blijven niet onopgemerkt door de Georgische autoriteiten. Zelfs mensen die niet in de BBC-documentaire voorkomen, worden opgeroepen voor ondervraging als zij online hun steun uitspreken voor de onthullingen. Zo werd Tata Khundadze, lid van oppositiepartij Droa, opgeroepen voor verhoor nadat zij een post op Facebook had gedeeld over de documentaire, aldus haar medepartijgenoot.
**Internationale druk neemt toe**
De voormalige Georgische president Salome Zoerabisjvili heeft in een brief verschillende internationale organisaties opgeroepen om de kwestie te onderzoeken. Zij wendde zich tot de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW), VN-Mensenrechtencommissaris Volker Türk en de Commissaris voor Mensenrechten van de Raad van Europa.
Ook acht Georgische oppositiepartijen eisen internationaal onderzoek. Zij stellen dat een onpartijdig intern onderzoek onrealistisch is “in een land waar alle staatsinstellingen ondergeschikt zijn aan één enkele politieke partij”. Deze uitspraak onderstreept de groeiende bezorgdheid over de democratische rechtsstaat in Georgië.
**Escalerende spanning**
De heftige reactie van de Georgische regering op de BBC-documentaire illustreert de toenemende spanning in het land. Door getuigen en zelfs mensen die online hun mening uiten op te roepen voor verhoor, lijkt de regering een intimidatiecampagne te voeren. De dreigende woorden van premier Kobakhidze en het onderzoek naar “hulp aan buitenlandse organisaties” passen in een patroon van toenemende autoritaire tendensen.
Of de internationale gemeenschap daadwerkelijk zal ingrijpen met een onderzoek naar het gebruik van chemische wapens, blijft vooralsnog onzeker. Voor de Georgische demonstranten en getuigen hangt er echter veel af van deze internationale druk – mogelijk hun enige bescherming tegen verdere represailles van hun eigen regering.