Burgemeester Terneuzen stapt definitief op na escalatie azc-conflict

De politieke crisis in de Zeeuwse gemeente Terneuzen heeft definitief geleid tot het vertrek van burgemeester Erik van Merrienboer (PvdA). Na een besloten raadsvergadering dinsdagavond werd duidelijk dat alle pogingen om de PvdA-burgemeester te overtuigen zijn post te behouden, zijn mislukt.

**Onherstelbare breuk na azc-conflict**

Van Merrienboer kondigde vorige week al zijn vertrek aan in een brief aan de gemeenteraad, waarin hij sprak over “een inbreuk op het vertrouwen” in de samenwerking met de raad. De burgemeester, die sinds 2021 aan het hoofd staat van de gemeente, zag zich genoodzaakt op te stappen vanwege een slepende kwestie rond de komst van een asielzoekerscentrum in het voormalige Neckermanngebouw.

Het conflict escaleerde toen bleek dat een meerderheid van de gemeenteraad en de wethouders bij nader inzien toch geen azc wilden, ondanks dat de raad vorig jaar nog wel voor de komst van een opvang had gestemd. Van Merrienboer had zich juist sterk ingezet voor de realisering van het azc en waarschuwde dat de gemeente de wet zou overtreden door een vergunning te weigeren.

“Ik heb geen vertrouwen meer in een goede samenwerking”, aldus Van Merrienboer, die de situatie omschreef als “een nagenoeg onuitvoerbare bestuurlijke spagaat”. De wethouders besloten uiteindelijk, op advies van de gemeenteraad, geen vergunning te verstrekken voor de komst van het asielzoekerscentrum.

**Interventie commissaris faalt**

Commissaris van de Koning Hugo de Jonge probeerde dinsdagavond tijdens een besloten raadsvergadering nog een laatste poging te doen om de bestuurlijke crisis te bezweren. De Jonge was eerder al in gesprek gegaan met de gemeenteraad nadat hij signalen had ontvangen dat raadsleden mogelijk onder druk zouden zijn gezet bij hun besluitvorming over het azc.

“Het is echt zaak met elkaar te bespreken hoe we hier zijn gekomen. En hoe komen we hier weer vandaan?”, had De Jonge eerder verklaard. Achter gesloten deuren zocht hij met de gemeenteraad naar een formule om de uit de hand gelopen politieke situatie op te lossen.

Na afloop van het overleg liet De Jonge via LinkedIn weten: “Vandaag is duidelijk geworden dat burgemeester Merrienboer bij zijn eerder genomen besluit blijft.” Hij omschreef het gesprek als “open, eerlijk en vooral constructief” en benadrukte dat “precies dat is wat Terneuzen nu nodig heeft.”

**Geen bewijs van intimidatie**

Opmerkelijk is dat De Jonge na zijn onderzoek geen concrete intimidatie of bedreiging bij raadsleden van de gemeente heeft kunnen ontdekken. Wel vindt de commissaris dat raadsleden die druk hebben gevoeld, daartegen weerbaar gemaakt moeten worden. Deze bevinding werpt vragen op over de aard van de politieke spanningen die hebben geleid tot het vertrek van de burgemeester.

Het uitblijven van bewijs voor intimidatie suggereert dat de crisis mogelijk meer te maken heeft met fundamentele politieke meningsverschillen over de azc-kwestie dan met externe druk op raadsleden.

**Zoektocht naar opvolger**

Met het definitieve vertrek van Van Merrienboer begint nu de zoektocht naar een interim-burgemeester. Woensdag starten de eerste gesprekken over een waarnemer voor de functie. De Jonge hoopt binnen ongeveer twee weken een naam voor de interim-burgemeester bekend te kunnen maken.

Van Merrienboer zal aanblijven tot zijn opvolger is aangesteld, wat zorgt voor continuïteit in het bestuur tijdens deze turbulente periode. De burgemeester zal formeel ontslag indienen, waarmee een einde komt aan zijn ambtsperiode die in 2021 begon.

**Bredere context azc-problematiek**

Het conflict in Terneuzen illustreert de bredere maatschappelijke spanningen rond de huisvesting van asielzoekers in Nederland. Gemeenten worstelen regelmatig met de balans tussen wettelijke verplichtingen en lokale weerstand tegen azc’s.

Het feit dat de gemeenteraad van Terneuzen eerst wel en later niet instemde met het azc, toont aan hoe complex en gevoelig deze kwesties kunnen zijn. Politieke besluitvorming rond asielzoekerscentra blijkt vaak onderhevig aan wisselende publieke opinie en politieke druk.

**Bestuurlijke lessen**

De crisis in Terneuzen roept vragen op over de bestuurlijke cultuur in Nederlandse gemeenten en de wijze waarop gevoelige dossiers zoals azc’s worden behandeld. Het vertrek van een burgemeester vanwege politieke meningsverschillen is uitzonderlijk en toont aan hoe diep de kloof kan worden tussen verschillende visies op maatschappelijke vraagstukken.

Voor Terneuzen breekt nu een periode aan waarin herstel van het bestuurlijke vertrouwen centraal zal staan. De nieuwe interim-burgemeester krijgt de uitdaging om de gemeente door deze crisis te loodsen en het vertrouwen tussen bestuur en raad te herstellen.