Bron: Science Daily | Methode: Herschreven
Origineel: “Scientists uncover the hidden survival trick that lets cancer bounce back”
Scientists discovered that certain cancer cells use a low-level activation of a DNA-dismantling enzyme—normally seen in cell death—to survive treatment. Instead of dying, these “persister cells” leverage this sublethal signal to regrow. Because the mechanism is non-genetic, it appears much…
Wetenschappers van de Universiteit van Californië in San Diego hebben een baanbrekende ontdekking gedaan die ons begrip van kankerresistentie volledig op zijn kop zet. Hun onderzoek, gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Nature Cell Biology, onthult hoe kankercellen een onverwachte overlevingsstrategie gebruiken om behandelingen te doorstaan en opnieuw te groeien.
**Een verrassende overlevingstruc**
De onderzoekers ontdekten dat bepaalde kankercellen op slimme wijze een enzym kapen dat normaal gesproken alleen actief is tijdens celdood. In plaats van te sterven, gebruiken deze zogenaamde “persistente cellen” dit mechanisme juist om te overleven en uiteindelijk weer te groeien.
“Dit draait ons begrip van kankerceldood volledig om,” verklaart hoofdonderzoeker Matthew J. Hangauer, assistent-professor dermatologie aan de UC San Diego School of Medicine. “Kankercellen die de initiële medicijnbehandeling overleven, ervaren subletale celdoodsignalen die, in plaats van de cel te doden, de kanker juist helpen hergroeien.”
De bevinding is des te opmerkelijker omdat dit mechanisme niet-genetisch is en dus veel eerder optreedt dan de typische resistentiemutaties waar artsen gewoonlijk mee te maken krijgen.
**De rol van DNA-fragmentatie-enzym**
Het onderzoeksteam bestudeerde modellen van melanoom, long- en borstkanker en ontdekte dat een subset van “persistente” cellen die de behandeling overleefden, een voortdurende, laaggradige activering vertoonden van een specifiek eiwit. Dit eiwit, genaamd DNA-fragmentatiefactor B (DFFB), is normaal gesproken betrokken bij de normale celdood en breekt DNA af.
Het cruciale punt is dat de activering van DFFB te laag was om deze cellen daadwerkelijk te doden, maar hoog genoeg om te verstoren hoe ze reageren op signalen die hun groei normaal in toom zouden houden. Toen de onderzoekers dit eiwit wegnames, bleven de persistente kankercellen slapend en groeiden ze niet opnieuw tijdens de medicijnbehandeling.
**Vroege resistentie zonder mutaties**
Eerste auteur August F. Williams, postdoctoraal onderzoeker in het Hangauer-lab, benadrukt het belang van deze ontdekking: “Het meeste onderzoek naar resistentie richt zich op genetische mutaties. Ons werk toont aan dat niet-genetische hergroeimechanismen veel eerder kunnen optreden, en dat ze mogelijk behandelbaar zijn met medicijnen.”
Deze bevinding is bijzonder relevant omdat kankerresistentie een van de grootste uitdagingen blijft in de kankerbehandeling. Wereldwijd is kanker verantwoordelijk voor ongeveer één op de zes sterfgevallen. Veel van deze sterfgevallen treden op omdat tumoren aanvankelijk wel reageren op behandeling, maar later resistentie ontwikkelen en terugkeren.
Gewoonlijk ontwikkelt resistentie zich over maanden tot jaren door nieuwe mutaties, vergelijkbaar met hoe bacteriën geleidelijk resistentie tegen antibiotica ontwikkelen. Deze door mutaties gedreven veranderingen zijn moeilijk te beheersen met het beperkte aantal beschikbare medicijncombinaties.
**Een nieuwe therapeutische kans**
Het nieuw geïdentificeerde mechanisme werkt echter vanaf het allereerste begin van resistentie en is niet afhankelijk van genetische mutaties. Omdat het zo vroeg verschijnt en niet gebonden is aan permanente veranderingen in het DNA, vormt het een veelbelovend nieuw aangrijpingspunt voor toekomstige therapieën.
Bijzonder interessant is dat DFFB niet nodig is in normale cellen, maar wel noodzakelijk voor hergroei van persistente kankercellen. Dit markeert het eiwit als een veelbelovend doelwit voor combinatietherapieën die zijn ontworpen om de respons op gerichte behandelingen te verlengen.
“Als we deze doodsignalering binnen deze overlevende cellen blokkeren, kunnen we mogelijk voorkomen dat tumoren terugkeren tijdens therapie,” aldus Hangauer.
**Financiering en toekomstperspectieven**
Het onderzoek werd ondersteund door subsidies van het Amerikaanse Ministerie van Defensie, de National Institutes of Health en de American Cancer Society. De bevindingen openen de deur naar een geheel nieuwe benadering in de strijd tegen kankerresistentie.
Deze doorbraak biedt hoop voor patiënten die geconfronteerd worden met terugkerende tumoren. Door dit vroege, niet-genetische resistentiemechanisme aan te pakken, zouden artsen er mogelijk voor kunnen zorgen dat patiënten langer in remissie blijven en het risico op herhaling verminderen.
De ontdekking onderstreept nogmaals hoe complex kanker is en hoe kankercellen steeds weer nieuwe manieren vinden om behandelingen te omzeilen. Tegelijkertijd toont het de kracht van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek in het vinden van onverwachte oplossingen voor medische uitdagingen.