Eric Schmidt, de voormalige CEO van Google en voorzitter van de Amerikaanse Commissie voor Kunstmatige Intelligentie en Nationale Veiligheid, heeft een dringende waarschuwing geluisterd aan een publiek van economen. Volgens Schmidt ontwikkelt kunstmatige intelligentie (AI) zich in een tempo dat de menselijke samenleving, de politiek en de infrastructuur simpelweg niet kunnen bijbenen. Zijn centrale stelling is dat we ons midden in een epochale verandering bevinden, vergelijkbaar met de Verlichting, maar dat de sociale en economische prijs hiervoor ongekend hoog kan zijn.
De opkomst van de analytische superintelligentie
Een van de meest urgente punten die Schmidt aanhaalt, is het concept van ‘superintelligentie’ — het punt waarop AI slimmer is dan alle mensen samen. In de tech-industrie is de heersende overtuiging dat dit punt binnen tien jaar bereikt zal worden. Schmidt merkt op dat de zogenaamde ‘scaling laws’ (schalingswetten), die bepalen hoe AI sterker wordt naarmate er meer data en rekenkracht wordt toegevoegd, nog steeds niet lijken te stoppen. Dit betekent dat de groei niet lineair is, maar exponentieel.
Toch maakt Schmidt een cruciaal onderscheid tussen intelligentie en wijsheid. Hij stelt dat we op weg zijn naar een analytische superintelligentie die in staat is tot ongelooflijke berekeningen en analyses, maar die volledig verstoken is van menselijke wijsheid en oordeelsvermogen. “Het is een analytische superintelligentie zonder wijsheid,” aldus Schmidt. Volgens hem is wijsheid een complex menselijk kenmerk dat tot nu toe niet is opgelost in de code van AI. Het gevaar is dat bedrijven deze krachtige tools op de markt brengen zonder dat er een moreel of wijs kompas aan gekoppeld is.
De fysieke paradox: De explosie van datacenters
Terwijl veel mensen AI zien als iets ‘virtueels’ in de cloud, benadrukt Schmidt de enorme fysieke impact. De infrastructuurbehoefte is astronomisch. Hij schat dat de industrie tegen 2030 tussen de 90 en 100 gigawatt aan stroom nodig heeft. Terwege de schaal van dit probleem — waarbij één gigawatt ongeveer 50 miljard dollar kost om te realiseren — stelt hij dat de traditionele energienetten het simpelweg niet meer trekken.
Hierdoor ontstaat een trend waarbij nieuwe datacenters ‘achter de meter’ (behind the meter) worden gebouwd. Dit betekent dat ze hun eigen energievoorzieningen opzetten, los van het publieke stroomnet, om te voorkomen dat de elektriciteitsprijzen voor burgers onbetaalbaar worden. Schmidt waarschuwt echter dat voordat AI onze banen overneemt, het eerst ons energienetwerk zal overbelasten. De ecologische voetafdruk van deze datacenters, die vaak nog op gasgestuurde turbines draaien, blijft een kritiek punt dat alleen door een massale overstap naar volledig hernieuwbare energie kan worden opgelost.
Geopolitieke strijd: De VS versus China
Schmidt analyseert ook de strategische strijd tussen de Verenigde Staten en China. In de VS worden de beste modellen ontwikkeld door commerciële bedrijven die hun software proprietary (gesloten) houden om hun miljardeninvesteringen terug te verdienen. China hanteert een radicaal andere strategie: zij kiezen vaker voor open-source of ‘open weight’ modellen.
Het resultaat is dat AI-modellen uit China vaak gratis of zeer goedkoop beschikbaar zijn. Schmidt is onverbiddelijk in zijn conclusie over deze marktwerking: “Gratis wint.” Hij waarschuwt dat de wereldwijde standaard voor AI waarschijnlijk Chinees zal worden, simpelweg omdat de drempel voor adoptie lager is. Terwijl Amerikaanse bedrijven muren bouwen rond hun technologie om winst te maximaliseren, verspreidt China haar technologie als een publieke nutsvoorziening, waarmee ze de standaard zetten voor de rest van de wereld.
De toekomst van arbeid en de ‘hooivorken’
Het meest zorgwekkende deel van Schmidts betoog betreft de arbeidsmarkt. Hoewel we de volledige impact op de ‘white-collar’ (hoogopgeleide) beroepsbevolking nog niet massaal hebben gevoeld, verwacht hij dat dit in de komende vijf jaar zal gebeuren. Hij spreekt over een theoretisch scenario waarin AI en robotica alle menselijke arbeid kunnen vervangen, wat de economie in theorie elk jaar zou kunnen verdubbelen door het wegnemen van schaarste.
Echter, deze economische groei gaat ten koste van de menselijke relevantie. Schmidt waarschuwt dat de snelheid waarmee deze veranderingen plaatsvinden veel hoger ligt dan de snelheid waarmee de samenleving zich kan aanpassen. Als de transitie niet zorgvuldig wordt beheerd, ziet hij een gewelddadige reactie voor zich. “In ons huidige politieke klimaat moet ik ervan uitgaan dat ze de hooivorken zullen oppakken,” zegt hij, refererend aan de ontslagen werknemers die zich niet meer kunnen aanpassen aan de nieuwe realiteit.
Onderwijs en de weg vooruit
Om deze sociale crash te voorkomen, pleit Schmidt voor een fundamentele hervorming van het onderwijs. Hij stelt voor dat elke universiteit een verplicht ‘LLM-examen’ (Large Language Model test) invoert voor eerstejaarsstudenten. Omdat AI elk aspect van het leven van de huidige 18-jarige zal bemiddelen, is basisvaardigheid in AI niet langer optioneel, maar essentieel.
Schmidt concludeert dat we ons in een paradox bevinden. Aan de ene kant biedt AI de belofte van een ‘tweede Verlichting’ — waarin bijna alle menselijke ziekten worden genezen en klimaatproblemen worden opgelost. Aan de andere kant dreigt een totale ontwrichting van de maatschappelijke orde. De vraag is of de mensheid in staat is om de vruchten van de superintelligentie te plukken zonder zichzelf in het proces overbodig te maken.
Dit artikel werd gegenereerd met Gemma 4 Abliterated · model huihui_ai/gemma-4-abliterated:31b.