Bron: Science Daily | Methode: Herschreven
Origineel: “A silent ocean pandemic is wiping out sea urchins worldwide”
A sudden, unexplained mass die-off is decimating sea urchins around the world, including catastrophic losses in the Canary Islands. Key reef-grazing species are reaching historic lows, and their ability to reproduce has nearly halted in some regions. Scientists suspect a…
Een mysterieuze ziekte verspreidt zich als een stille pandemie door de wereldoceanen en decimeert zee-egelpopulaties van de Canarische Eilanden tot de Middellandse Zee. Wetenschappers slaan alarm over de dramatische gevolgen voor mariene ecosystemen wereldwijd.
**Cruciale rol van zee-egels in gevaar**
Zee-egels fungeren als de grote grazers van de oceaan, vergelijkbaar met buffels op de prairie. Ze houden algen en zeegras kort door erop te grazen, waardoor langzaam groeiende soorten zoals koralen en bepaalde kalkhoudende algen de ruimte krijgen om te gedijen. Tegelijkertijd vormen zee-egels een belangrijke voedselbron voor tal van zeedieren, van vissen tot zeesterren en zeezoogdieren.
Deze delicate balans kan echter omslaan. Wanneer zee-egelpopulaties te groot worden – vaak door overbevissing van hun natuurlijke vijanden – kunnen ze zeewerelden letterlijk kaalvreten en “zee-egelwoestijnen” creëren.
**Canarische Eilanden zwaar getroffen**
Een nieuwe studie gepubliceerd in Frontiers in Marine Science toont aan hoe de afgelopen vier jaar een wereldwijde pandemie ook de Canarische Eilanden heeft bereikt. “We tonen hier de verspreiding en impact van een ‘massale sterfte-gebeurtenis’ die de populaties van de zee-egel Diadema africanum zwaar heeft getroffen op de Canarische Eilanden en Madeira in 2022 en 2023,” aldus hoofdonderzoeker Iván Cano van de Universiteit van La Laguna op Tenerife.
De timing is veelzeggend: ongeveer tegelijkertijd werden soortgelijke massasterftes waargenomen bij andere Diadema-soorten in de Caraïben, de Middellandse Zee, de Rode Zee, de Zee van Oman en de westelijke Indische Oceaan.
**Van plaag tot uitsterving**
De geschiedenis van Diadema africanum op de Canarische Eilanden leest als een dramatisch verhaal van natuurlijke cycli verstoord door menselijke invloed. Sinds de jaren 1960 namen de aantallen gestaag toe, waarschijnlijk door een combinatie van overbevissing van hun vijanden en klimaatverandering. De populatie-explosie was zo heftig dat op verschillende locaties zee-egelwoestijnen ontstonden.
Van 2005 tot 2019 probeerden beheerders met biologische bestrijdingsmethoden de aantallen te reduceren, maar deze pogingen faalden. Ironisch genoeg zou de natuur zelf voor een drastische oplossing zorgen.
**Ziekte verspreidt zich van west naar oost**
In februari 2022 merkten Cano en zijn collega’s op dat D. africanum massaal begon te sterven voor de kusten van La Palma en Gomera, eilanden in het westen van de archipel. De rest van dat jaar verspreidde de ziekte zich oostwaarts over de eilandenketen.
De symptomen waren hartverscheurend: geïnfecteerde zee-egels werden minder actief, bewogen op ongewone manieren, reageerden niet meer op prikkels en verloren uiteindelijk hun vlees en stekels voordat ze stierven.
**Geen herstel na 2022**
Dit was niet de eerste keer dat Diadema-populaties in de regio werden getroffen. In 2008 en 2018 doodde een ziekte respectievelijk 93{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} en 90{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} van de populaties rond Tenerife, La Palma en Madeira. Het cruciale verschil: na de uitbraak van 2008 herstelden veel populaties zich relatief snel. Na de crisis van 2022 gebeurde dit niet.
Sterker nog, een tweede golf van massale sterfte trof de Canarische Eilanden in 2023.
**Historisch dieptepunt**
Om de ernst van de verliezen in kaart te brengen, voerden de onderzoekers uitgebreide veldonderzoeken uit op 76 locaties verspreid over de zeven hoofdeilanden van de archipel, van de zomer van 2022 tot de zomer van 2025. Ze vergelijken hun tellingen met historische gegevens en raadpleegden professionele duikers voor aanvullende informatie.
De resultaten zijn alarmerend. “Onze analyses toonden aan dat de huidige abundantie van D. africanum over de Canarische Eilanden op een historisch dieptepunt ligt, waarbij verschillende populaties lokale uitsterving naderen,” zegt Cano. “Sinds 2021 was er een afname van 74{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} op La Palma en maar liefst 99,7{8f6ef3fefdd3949173f51d7e15f2cf03cb58c7ea335d12bfe2cd63ab2ecce744} op Tenerife.”
**Voortplanting komt tot stilstand**
Misschien nog verontrustender is de impact op de voortplanting. Onderzoek naar larven en jonge zee-egels langs de oostkust van Tenerife toonde aan dat D. africanum nauwelijks nog reproduceert. Slechts extreem kleine aantallen larven werden gevangen in vallen, en geen enkele jonge zee-egel werd waargenomen in de ondiepe rotsachtige habitats.
**Mysterieuze verwekker**
De exacte oorzaak van deze pandemie blijft een mysterie. “We weten nog niet met zekerheid welke ziekteverwekker deze massasterftes veroorzaakt,” erkent Cano. “Massale sterfte-gebeurtenissen van Diadema elders in de wereld zijn in verband gebracht met scuticociliate ciliaten van het geslacht Philaster, een soort eencellige parasitaire organismen.”
Eerdere uitbraken op de Canarische Eilanden werden gelinkt aan amoeben zoals Neoparamoeba branchiphila en volgden op periodes van sterke zuidelijke deining en ongewone golfactiviteit – vergelijkbaar met wat in 2022 werd waargenomen.
**Onzekere toekomst**
De onderzoekers kunnen niet met zekerheid zeggen of de ziekteverwekker vanuit de Caraïben is aangekomen via stromingen of scheepvaart, of dat klimaatverandering de boosdoener is. Gelukkig lijkt de pandemie vooralsnog andere Diadema-populaties in Zuidoost-Azië en Australië te hebben gespaard, maar de mogelijkheid dat de ziekte opnieuw opduikt en zich verder verspreidt, kan niet worden uitgesloten.
**Vooruitblik**
Deze stille oceanische pandemie toont de kwetsbaarheid van mariene ecosystemen aan in een tijd van toenemende menselijke druk en klimaatverandering. Het lot van koraalriffen en andere mariene habitats hangt mogelijk af van het oplossen van dit zich ontvouwende mysterie. Zonder hun belangrijkste grazers dreigen deze ecosystemen in een gevaarlijke onbalans te raken, met onvoorspelbare gevolgen voor de biodiversiteit in onze oceanen.