Nieuwe onthullingen over Bende van Nijvel-verdachte Christiaan Bonkoffsky: “Mijn broer heeft zich doodgedronken uit schuldgevoel”

Het beeld is schrijnend: een 61-jarige ex-rijkswachter ligt dood in zijn zetel, omringd door negen lege wodkaflessen. Christiaan Bonkoffsky stierf in mei 2015 in zijn verwaarloosde woning in Aalst, met wodka als enige pijnstiller tegen een niet-gediagnosticeerd kankergezwel. Wat niemand toen kon vermoeden, was dat zijn dood een van de meest veelbelovende sporen in het Bende van Nijvel-onderzoek zou worden.

**Sterfbedbekentenis brengt hoop**

Op 22 januari 2017 kreeg ex-Bendespeurder Eddy Vos een telefoontje van David Van de Steen, die als 9-jarige jongen zijn ouders en zus vermoord zag worden tijdens de overval op de Delhaize in Aalst op 9 november 1985. Van de Steen meldde dat Bonkoffsky op zijn sterfbed zijn medeplichtigheid aan de Bendefeiten zou hebben bekend.

Het verhaal kwam aan het licht via een toevallige ontmoeting in café De Tinnen Pot in Dendermonde. Marc Van Damme, een jeugdvriend van Bonkoffsky, raakte er in gesprek met diens broer P. Bonkoffsky. Na enkele pinten hoorde hij de man zeggen: “Mijn broer heeft zich doodgedronken uit schuldgevoel.”

Toen speurders P. Bonkoffsky verhoordenм werd de emotionele toestand van de man duidelijk. “Hij verklaart expliciet dat als zijn achternaam in de kranten zou verschijnen, hij zich van de vierde verdieping van zijn gebouw zou storten,” noteerden de onderzoekers.

**Verdachte achtergrond bij Groep Diane**

Bonkoffsky’s naam was niet onbekend in het dossier. In 1999 had jeugdvriend Marc Van Damme hem al aangewezen als mogelijk lid van de Bende, nadat hij hem meende te herkennen op robotfoto 19 – de beruchte tekening van ‘de reus’. Die robotfoto was tot stand gekomen na hypnosesessies met een getuige uit de overval in Overijse.

De ex-rijkswachter had een opvallende achtergrond. In 1974 werd hij lid van de Groep Diane, de voorloper van de huidige speciale eenheden. Deze elitegroep, opgericht na de aanslagen tijdens de Olympische Spelen van München in 1972, rekruteerde aanvankelijk vooral op basis van fysieke kenmerken en vechtsportvaardigheden.

Een ex-lid van de Groep Diane beschreef de sfeer: “De jongens van het eerste uur hebben ze op het zicht gerekruteerd. Bij velen zat een vijs los. Er was een groepje van Brabant en Brussel dat zich veel meer kon permitteren dan de rest.”

Bonkoffsky paste in dat profiel. Een collega met de bijnaam ‘Python’ vertelde hoe Bonkoffsky zijn pistool als John Wayne rond zijn vingers liet draaien: “Toen is zijn pistool afgegaan op 10 centimeter van een collega. Omdat hij geschrokken was, heeft hij zijn pistool weer in de holster gestoken en toen heeft hij op zichzelf geschoten.”

**Disciplinaire problemen en uitsluiting**

In mei 1977 kreeg majoor Herman Vernaillen het commando over de Groep Diane en begon hij op te ruimen. Zestien leden moesten vertrekken, waaronder Bonkoffsky die in 1977 ‘om disciplinaire redenen’ werd ontslagen.

Van Damme herinnerde zich uit die tijd de uitstapjes naar prostitutiebars: “Ik ben met Chris enkele keren op bordeelbezoek geweest in de Aarschotstraat in Brussel en in Aalst. Opvallend was dat wij nooit iets hebben moeten betalen voor de aangeboden diensten van de prostituees.”

**Verdachte timing bij Aalst**

Bijzonder intrigerend was Bonkoffsky’s medisch dossier. Hij was ziek van 26 september tot 24 oktober 1985 wegens een voetverstuiking, en opnieuw van 1 tot 28 november 1985. Beide periodes overlapten met de aanslagen in Overijse-Eigenbrakel en Aalst.

De rijkswachtarts bevestigde dat de voetblessure hem niet zou hebben verhinderd om deel te nemen aan de overvallen: “Combatboots laten in zulke gevallen toe om te lopen, maar de persoon kan manken.” Opvallend detail: ooggetuigen in Overijse hadden gezien dat ‘de reus’ hinkte.

Als rijkswachter in Aalst kende Bonkoffsky bovendien het terrein en de dienstorders. Hij had toegang tot radio’s en kon de communicatie volgen. Jean-Pierre Bergmans, toen hoogste in bevel bij de rijkswacht in Aalst, verklaarde later: “Indien het juist is dat Bonkoffsky lid is van de Bende, dan is hij het contactpunt met Aalst.”

**Massale onderzoeksinspanning levert niets op**

Toen het spoor in oktober 2017 uitlekte naar de pers, ontstond er een ware mediastorm. Procureur Christian De Valkeneer sprak van “het interessantste spoor in jaren.” Minister Koen Geens beloofde meer middelen en het onderzoeksteam werd uitgebreid tot dertig personen.

Er werden enorme middelen ingezet, waaronder de creatie van het nepproductiehuis Sancho Panza en obsessieve pogingen om manipulatie rond de wapenvondst in Ronquières te bewijzen. Het resultaat was echter teleurstellend: alle DNA- en bloedgroeponderzoeken waren negatief.

**Familie voelt zich mismeend**

Het spoor werd stilletjes afgesloten, tot frustratie van Bonkoffsky’s nabestaanden. Hun advocaat Geert Lenssens legt uit: “Het parket concludeerde dat het onderzoek uitwees dat Chris ‘niet de reus’ was. Dat viel slecht, omdat zij dat nooit zo hebben aangebracht. Mijn cliënt stelde enkel dat Chris kort voor zijn overlijden had aangegeven deel uitgemaakt te hebben van de Bende.”

De familie had zelfs zelf DNA-materiaal geleverd via een horloge uit Bonkoffsky’s tijd bij de Groep Diane, maar ook dat leverde geen doorbraak op.

**Een gemiste kans?**

Advocaat Lenssens blijft kritisch: “Dit was het enige spoor met een concrete naam. Ik sluit niet uit dat het onderzoek goedbedoeld was, maar denk dat men de middelen te veel in andere pistes investeerde, in plaats van in dat ene unieke spoor.”

Na meer dan 40 jaar onderzoek blijft de Bende van Nijvel-zaak onopgelost. Het spoor-Bonkoffsky leek even de langverwachte doorbraak te kunnen brengen, maar eindigde uiteindelijk als een nieuwe teleurstelling in wat wordt beschouwd als een van de grootste gerechtelijke fiasco’s van ons land. De waarheid over de 28 dodelijke slachtoffers blijft voorlopig begraven.