Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Beroemde popmuzikanten gaan écht eerder dood, vroeger dan ‘gewone’, stelt studie”
Log in of maak een account aanGratisToegang tot dit artikelGelieve een geldig e-mailadres in te geven.Ga verderofDigitaalDigitaal✓Onbeperkt artikels✓Digitale krant (pdf)✓Gratis toegang tot Fluister en Puzzelfit✓Maandelijks opzegbaar6,912,75per weekDigitaal basisDigitaal basis✓Onbeperkt artikels✓Maandelijks opzegbaar3,912,25per weekiap-DM-44Meeste voordeel6 maanden6,912,75per weekDe korting geldt 6 maanden. Het…
De tragische dood van iconen zoals Whitney Houston op 48-jarige leeftijd en Michael Jackson op zijn 50ste lijkt geen toeval te zijn. Een nieuwe studie van Duitse onderzoekers bevestigt wat velen al lang vermoedden: wereldroem in de popmuziek kan letterlijk dodelijk zijn.
Gezondheidswetenschappers van de Universiteit van Witten/Herdecke onderzochten de levensduur van 648 beroemde en minder bekende popartiesten en kwamen tot een opvallende conclusie. Hun bevindingen, gepubliceerd in het vakblad Journal of Epidemiology and Community Health, tonen aan dat supersterren een aanzienlijk verhoogd risico lopen om eerder te overlijden dan hun minder bekende collega’s.
**Opmerkelijke leeftijdsverschillen**
Het onderzoek illustreert het verschil aan de hand van concrete voorbeelden. Tegenover de vroege dood van megasterren zoals Houston en Jackson staan namen die het grote publiek waarschijnlijk minder bekend voorkomen: Billy Ledbetter, Bobby Livingston en Con Cluskey. Deze beroepsartiesten hadden ook hitsucces – Con Cluskeys “My Diane” werd weliswaar minder bekend dan “Billie Jean” – maar leefden aanzienlijk langer. Cluskey overleed op 80-jarige leeftijd, Ledbetter kort voor zijn 65ste en Livingston op 75-jarige leeftijd.
De cijfers spreken boekdelen: wanneer onderzoekers supersterren vergelijken met in leeftijd, geslacht en herkomst vergelijkbare minder beroemde artiesten, blijken de supersterren ongeveer 33 procent meer kans te hebben om als eerste te overlijden. De overleden supersterren uit het onderzoek werden gemiddeld ruim 75 jaar oud, terwijl hun minder beroemde collega’s bijna 80 jaar bereikten.
**Roem als risicofactor**
Volgens hoofdonderzoeker professor Michael Düfner wijst dit erop dat niet zozeer de leefstijl in de popmuziek in het algemeen, maar specifiek de roem zelf een dodelijke factor kan zijn. “Een bekendere artiest zal meer optreden en mogelijk ook meer blootgesteld zijn aan ongezonde zaken zoals jetlags, korte nachten, stress en rokerige zalen”, legt Düfner uit.
De onderzoeker benadrukt echter wel de beperkingen van het onderzoek. “Met een onderzoeksopzet zoals de onze, is het nooit mogelijk om met zekerheid te stellen dat roem een causaal effect heeft. Daarvoor zou je een experiment nodig hebben: neem een grote groep kinderen, wijs de helft van hen willekeurig toe aan muzikale wereldroem en de andere helft aan wat minder roem, en kijk wie eerder overlijdt.”
**Kritische stemmen**
Niet alle wetenschappers zijn overtuigd van de conclusies. Hoogleraar epidemiologie Frits Rosendaal van het LUMC stelt kritische vragen bij de opzet van het onderzoek. “Waarom alleen zangers van populaire muziek? Waarom geen Caruso of Slash?”, vraagt hij, verwijzend naar respectievelijk de Italiaanse tenor en de gitarist van Guns N’ Roses. “Waarom geen sporters?” Volgens Rosendaal valt er “geen conclusie aan te verbinden” aan het onderzoek.
**Drugs en zelfdoding**
De ruwe cijfers uit het onderzoek onthullen nog meer verontrustende details. Supersterren komen vaker dan ‘gewone’ artiesten om door een drugsoverdosis of door zelfdoding. Dit kan erop duiden dat de grootheden meer onder druk staan, suggereert Düfner, hoewel hij erkent dat er ook andere verklaringen mogelijk zijn.
Eerder Brits onderzoek wees al uit dat popartiesten vaker dan gemiddeld een moeilijke jeugd hebben gehad, wat zowel creatieve bevlogenheid als drugsgebruik of suïcidaliteit kan aanwakkeren. Maar zoals Düfner opmerkt, zou dat dan ook voor de minder bekende artiesten moeten gelden.
Het negatieve effect van roem is volgens de Duitse onderzoekers vergelijkbaar met dat van af en toe roken. Dit is des te opmerkelijker omdat supersterren doorgaans ook superrijk zijn, een factor die juist levensverlengend zou moeten werken.
**Bredere beroepsrisico’s**
Het onderzoek sluit aan bij eerder onderzoek naar de beroepsgevaren in de popmuziek. Europese en Amerikaanse popartiesten blijken, vanaf drie jaar na hun doorbraak, decennialang een bijna twee keer zo hoog overlijdensrisico te hebben als demografisch vergelijkbare groepen met een ander beroep.
Vooral bij twintigers en dertigers is dit risico verhoogd. Interessant genoeg ontkrachtte eerder onderzoek ook de hardnekkige mythe van een ‘club van 27’ – een vermeende piek in sterfte onder 27-jarige artiesten zoals Kurt Cobain, Amy Winehouse, Jimi Hendrix en Janis Joplin.
**Conclusie**
Hoewel het onderzoek van de Duitse universiteit belangrijke vragen oproept over de donkere kant van roem, blijft het definitieve bewijs voor een causaal verband tussen beroemdheid en vroegtijdig overlijden uit. Wat wel duidelijk wordt, is dat de glamoureuze wereld van supersterdom een prijs heeft die verder gaat dan verlies van privacy – het kan letterlijk jaren van je leven kosten.