Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Russische kosmonaut Oleg Artemyev (54) mag niet mee op SpaceX-missie na verboden foto’s tijdens training in VS”
Volgens het Russische onderzoeksplatform The Insider maakte Artemyev foto’s van vertrouwelijke SpaceX-documenten en raketmotoren in de trainingsfaciliteit in Hawthorne. Deze actie wordt gezien als een ernstige schending van de Amerikaanse ITAR-regelgeving (International Traffic in Arms Regulations), die strenge beperkingen oplegt…
Een opmerkelijk incident in de ruimtevaartwereld werpt opnieuw een schaduw over de gespannen relaties tussen Rusland en het Westen. De 54-jarige Russische kosmonaut Oleg Artemyev is uitgesloten van een aankomende SpaceX-missie nadat hij tijdens een trainingssessie in de Verenigde Staten vertrouwelijke documenten zou hebben gefotografeerd.
**Vertrouwelijke documenten gefotografeerd**
Volgens het Russische onderzoeksplatform The Insider maakte Artemyev tijdens zijn verblijf in de SpaceX-trainingsfaciliteit in Hawthorne foto’s van gevoelige SpaceX-documenten en raketmotoren. Deze handelingen worden beschouwd als een ernstige schending van de Amerikaanse ITAR-regelgeving (International Traffic in Arms Regulations), die strenge restricties oplegt aan het delen van gevoelige ruimtevaarttechnologie.
De ITAR-wetgeving is specifiek ontworpen om te voorkomen dat militaire en ruimtevaarttechnologie in verkeerde handen valt. Voor ruimtevaartbedrijven zoals SpaceX, dat zowel commerciële als militaire missies uitvoert, zijn deze regelgevingen van cruciaal belang voor het beschermen van technologische geheimen en nationale veiligheidsbelangen.
**Verbazing in de ruimtevaartgemeenschap**
Het incident heeft tot grote verbazing geleid binnen de internationale ruimtevaartgemeenschap. Ruimtevaartanalist Georgy Trishkin uitte in Euronews zijn verwondering over het voorval: “Het is moeilijk voor te stellen dat een kosmonaut met zijn ervaring onbedoeld zo’n ernstige fout maakt.”
Artemyev is namelijk geen onervaren ruimtevaarder. Met 560 dagen ruimte-ervaring en drie langdurige missies naar het Internationaal Ruimtestation ISS op zijn naam, behoort hij tot de meest ervaren kosmonauten van Rusland. Deze achtergrond maakt het incident des te opmerkelijker, aangezien ervaren ruimtevaarders doorgaans zeer goed op de hoogte zijn van de geldende protocollen en veiligheidsprocedures.
Het voorval heeft geleid tot een breed onderzoek door verschillende Amerikaanse instanties, wat de ernst van de situatie onderstreept.
**Stilzwijgen aan beide zijden**
Opvallend is de stilte die zowel aan Russische als Amerikaanse zijde wordt bewaard over deze kwestie. Het Russische ruimteagentschap Roscosmos heeft slechts een korte verklaring afgegeven waarin wordt bevestigd dat Artemyev is vervangen door zijn collega Andrey Fedyaev. Volgens Roscosmos is Artemyev “verschoven naar een andere functie”, maar het agentschap gaat niet in op de werkelijke redenen achter zijn vertrek van de missie.
Ook aan Amerikaanse zijde blijft het stil. Noch NASA noch SpaceX van Elon Musk hebben tot nu toe publiekelijk gereageerd op de situatie. Deze stilte van beide partijen suggereert mogelijk dat er achter de schermen diplomatieke inspanningen worden ondernomen om de situatie te beheersen en verdere escalatie te voorkomen.
**Eerder controverses**
Dit incident past in een patroon van controverses rondom het Russische ruimtevaartprogramma van de afgelopen jaren. In 2022 zorgde Artemyev al voor opschudding toen hij samen met collega’s op het ISS poseerde met vlaggen van pro-Russische separatistische gebieden. Deze actie leidde destijds tot veroordelingen door zowel NASA als het Europese ruimteagentschap ESA.
Daarnaast startte Roscosmos in 2023 een omstreden wervingscampagne voor het zogenaamde “Uran-bataljon”, een militie die actief is in de oorlog in Oekraïne. Deze acties hebben de reputatie van het Russische ruimtevaartprogramma verder geschaad en de internationale samenwerking bemoeilijkt.
**Impact op internationale samenwerking**
Het voorval kan verdere gevolgen hebben voor de toch al gespannen relaties tussen Rusland en het Westen. Ondanks de aanhoudende oorlog in Oekraïne en de daarmee gepaard gaande sancties, blijft ruimtevaart een van de weinige terreinen waarop beide partijen nog steeds samenwerken.
Eerder dit jaar bereikten NASA en Roscosmos nog een akkoord om de activiteiten van het Internationaal Ruimtestation voort te zetten tot 2028. Deze samenwerking is van cruciaal belang voor het functioneren van het ISS, dat afhankelijk is van zowel Amerikaanse als Russische technologie en expertise.
**Missie gaat door met nieuwe bemanning**
Ondanks de controverse gaat de Crew-12 missie volgens planning door. De lancering staat gepland voor februari 2026, maar nu zonder Artemyev aan boord. De vervangende bemanning zal bestaan uit Andrey Fedyaev, de Franse astronaute Sophie Adenot en twee nog niet bekendgemaakte bemanningsleden. Deze crew zal een half jaar lang werkzaamheden uitvoeren op het internationale ruimtestation.
**Vooruitblik**
Dit incident illustreert de complexe uitdagingen waarmee de internationale ruimtevaartgemeenschap wordt geconfronteerd in tijden van geopolitieke spanningen. Terwijl ruimtevaart traditioneel een gebied van internationale samenwerking is geweest, maken politieke conflicten deze samenwerking steeds moeilijker. De vraag is of dergelijke incidenten op termijn de internationale ruimtevaartprojecten zullen ondermijnen, of dat pragmatische overwegingen zullen prevaleren om de belangrijke wetenschappelijke en technologische samenwerking in stand te houden.