Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Afgewezen vredesplan legt breuk bloot binnen Republikeinse partij over steun aan Oekraïne”
DigitaalDigitaal✓Onbeperkt artikels✓Digitale krant (pdf)✓Gratis toegang tot Fluister en Puzzelfit✓Maandelijks opzegbaar6,912,75per weekDigitaal basisDigitaal basis✓Onbeperkt artikels✓Maandelijks opzegbaar3,912,25per weekiap-DM-44Meeste voordeel6 maanden6,912,75per weekDe korting geldt 6 maanden. Het abonnement is maandelijks opzegbaar.iap-DM-43Meeste voordeel6 maanden3,912,25per weekDe korting geldt 6 maanden. Het abonnement is maandelijks opzegbaar.Vul…
Na meer dan vijf uur intensieve gesprekken in Moskou heeft president Vladimir Poetin dinsdagavond het vredesplan van president Donald Trump voor Oekraïne afgewezen. De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner, Trumps schoonzoon, keerden met lege handen terug naar Washington.
**Russische eisen blijven onveranderd**
“Een compromisvariant is nog niet gevonden”, vatte Poetins adviseur Joeri Oesjakov het lange, vruchteloze gesprek bondig samen. Hoewel hij toevoegde dat sommige Amerikaanse ideeën voor het Russische kamp “min of meer aanvaardbaar ogen”, waren andere voorstellen ‘niet acceptabel’. “De president heeft onze negatieve en kritische kijk op bepaalde onderdelen niet verborgen gehouden”, aldus Oesjakov.
Ruslands afwijzing betekent dat Poetin nog steeds vasthoudt aan zijn maximalistische eisen die hij al drie jaar stelt: controle over de hele Donbas-regio (ook het nog niet door Rusland bezette deel), geen Oekraïens NAVO-lidmaatschap en een krimp van het Oekraïense leger. Met andere woorden: missie mislukt, vanuit Amerikaans perspectief.
**Twee kampen binnen Republikeinse gelederen**
Het gefaalde vredesinitiatief legt een diepe breuk bloot binnen de Republikeinse partij over de koers tegenover Oekraïne. De vraag is wie het eigenlijk voor het zeggen heeft: de beschermers van Oekraïne of het pro-Russische kamp – de diplomaten of de dealmakers?
Onderhandelaars Witkoff en Kushner, respectievelijk vastgoedondernemer en eigenaar van een investeringsfonds, vertegenwoordigen de dealmakers. Zij benaderen vrede in Oekraïne vooral vanuit een America First-perspectief: een kans op investeringen en deals, vooral in Rusland. Persbureau Bloomberg onthulde vorige week dat Poetins opperdealmaker Kirill Dmitriëv de inhoud leverde voor het ‘Amerikaanse’ vredesplan van Witkoff en Kushner.
Kushner droomt al sinds Trumps eerste termijn samen met Dmitriëv over gezamenlijke investeringen. The Wall Street Journal onthulde dat Amerikaanse ondernemers van onder andere olie- en gasreus ExxonMobil dit najaar in Qatar samen met Russische collega’s warmdraaiden om bij een mogelijke vrede een vliegende start te kunnen maken.
**Vance versus Rubio**
De belangrijkste politieke megafoon van het dealmakerskamp is vicepresident JD Vance, die zich sinds zijn aantreden profileert als isolationist en Oekraïne-criticus. Zijn tegenpool binnen de regering is buitenlandminister Marco Rubio, die afgelopen weekend in Genève met de Oekraïense onderhandelingsdelegatie schaafde aan het vredesplan om het ook voor Kiev enigszins acceptabel te maken.
Rubio is de enige prominente stem in Trumps kabinet die het traditionele Republikeinse buitenlandgeluid laat horen. Hij wil geen VS die zich terugtrekken achter de dijken van eigenbelang, maar een sterke Amerikaanse aanwezigheid op het wereldtoneel. Hoewel geen vredesduif, lijkt Rubio de enige van Trumps ministers die Rusland als agressor ziet en Oekraïne als slachtoffer en bondgenoot.
De Democratische co-voorzitter van de Oekraïne-commissie in het Huis van Afgevaardigden, Mike Quigley uit Illinois, zei dat Rubio de enige in Trumps directe omgeving is die begrijpt dat het belangrijk is “om Poetin te laten zien dat we sterk zijn”.
**Congresleden in opstand**
Binnen de regering lijkt Rubio met zijn pro-Oekraïense houding zwak te staan, maar onder Republikeinen in het Congres heeft hij medestanders. Toen bekend werd dat de eerste versie van het afgewezen vredesplan door Poetins onderhandelaars was ingestoken, eiste afgevaardigde Don Bacon uit Nebraska dat ‘verrader Witkoff’ onmiddellijk zou aftreden.
Nestor Mitch McConnell, oud-voorzitter van de Republikeinse fractie in de Senaat, sprak op X zijn afschuw uit over ‘een plan dat agressors beloont’. Republikeinse senator Roger Wicker, voorzitter van de Defensiecommissie, zei openlijk sceptisch te zijn over een plan dat Rusland zodanig in de kaart speelt.
**Nieuwe sancties in voorbereiding**
De leider van de pro-Oekraïense minderheid onder de Republikeinen lijkt afgevaardigde Brian Fitzpatrick uit Pennsylvania. Hij zoekt sinds enkele weken actief naar een meerderheid in het Huis voor een nieuwe ronde sancties tegen Rusland, gekoppeld aan een steunpakket van 66 miljard dollar voor Oekraïne. Met Democratische steun hoeft hij maar een paar partijgenoten over te halen.
Een dergelijke stemming zou betekenen dat het Amerikaanse Congres zich voor het eerst sinds Trumps aantreden weer actief met Oekraïne bemoeit – een breuk met de stilzwijgende overname van het dossier door Trumps niet-verkozen onderhandelaars.
**Trump houdt alle opties open**
De vraag blijft in welk kamp Trump zelf thuishoort: bij de pro-Russische dealmakers of bij degenen die steun aan Oekraïne voorstaan? Afgaande op zijn wisselvallige Oekraïne-beleid het afgelopen jaar – van openlijke kritiek op president Zelensky in het Witte Huis tot tirades tegen Poetin op sociale media – lijkt Trump zich vooral te scharen achter het kamp dat het snelst succes boekt en zijn felbegeerde Nobelprijs binnen handbereik brengt.
De afwijzing van het vredesplan door Poetin zet Trump voor een belangrijke keuze: blijven inzetten op deals met Rusland via zijn vertrouwelingen, of overstappen naar een hardere lijn zoals bepleit door traditionele Republikeinen en buitenlandminister Rubio. Die keuze zal bepalend zijn voor de Amerikaanse koers in het Oekraïne-conflict.