Bron: De Morgen | Methode: Herschreven
Origineel: “Poetin ‘moreel verantwoordelijk’ voor dood Britse vrouw na vergiftiging met novitsjok”
In de zomer van 2018 werden in het Britse Amesbury, op anderhalf uur rijden van Londen, twee mensen opgenomen in het ziekenhuis. Dawn Sturgess en haar vriend Charlie Rowley werden met spoed opgenomen. Een week later overleed Sturgess in het…
Een Britse onderzoekscommissie heeft de Russische president Vladimir Poetin ‘moreel verantwoordelijk’ gehouden voor de dood van de 44-jarige Dawn Sturgess, die in 2018 overleed na een vergiftiging met het zenuwgas novitsjok. De tragische gebeurtenis vormt een schokkend gevolg van de Russische aanslag op dubbelspion Sergej Skripal eerder dat jaar.
**Fatale vergissing in Amesbury**
In de zomer van 2018 speelde zich een drama af in het Britse Amesbury, gelegen op anderhalf uur rijden van Londen. Dawn Sturgess en haar vriend Charlie Rowley werden met spoed opgenomen in het ziekenhuis nadat zij zich plotseling ernstig ziek voelden. Voor Sturgess werd deze opname fataal: een week later overleed zij in het ziekenhuis. Rowley had meer geluk en mocht na bijna drie weken het ziekenhuis verlaten.
Het Britse politieonderzoek bracht aan het licht dat het tweetal vergiftigd was met novitsjok, hetzelfde dodelijke zenuwgas dat vier maanden eerder was gebruikt bij de aanslag op Russische dubbelspion Sergej Skripal en zijn 33-jarige dochter. Het vergif was op een perfide manier gecamoufleerd: vermomd als een flesje parfum van het luxemerk Nina Ricci.
Volgens het onderzoek zou Sturgess het zenuwgif op haar handen gespoten hebben, in de veronderstelling dat het om echt parfum ging. Haar vriend Rowley beweerde aanvankelijk dat hij het flesje kort daarvoor in een openbare vuilnisbak had gevonden. Het onafhankelijke Britse onderzoek toont echter een ander beeld: het parfumflesje zou al veel eerder in Rowleys woning hebben rondgelegen.
**Verband met Skripal-aanslag**
De onderzoeksbevindingen wijzen erop dat het parfumflesje vermoedelijk al daags na de vergiftiging van Skripal in de woning in Amesbury belandde. Het koppel zou regelmatig in openbare vuilnisbakken zoeken naar waardevolle spullen, wat mogelijk verklaart hoe het dodelijke voorwerp in hun bezit kwam. Amesbury ligt slechts een tiental kilometer van Salisbury, waar Skripal werd vergiftigd.
Lord Hughes, de voorzitter van de onderzoekscommissie, schetst een helder beeld van de gebeurtenissen. Volgens zijn bevindingen namen drie Russische spionnen begin maart 2018 het zenuwgif mee van Moskou naar Londen. Het gif werd vervolgens aangebracht op de deurklink van Skripals voordeur.
**Roekeloze handelwijze**
“Ik ben er zeker van dat Petrov en Boshirov, twee Russische spionnen, de parfumfles ‘Nina Ricci’ met daarin het in Rusland geproduceerde novitsjok mee naar Salisbury hebben genomen,” aldus Lord Hughes. “Waarschijnlijk hebben ze deze fles gebruikt om het gif op de deurklink van het huis van Sergej Skripal aan te brengen.”
Na de aanslag op Skripal zouden de spionnen het parfumflesje met het resterende gif “roekeloos” ergens “op een openbare of semiopenbare plek” achtergelaten hebben. Deze handelwijze wordt door de Britse onderzoekers omschreven als een “verbazingwekkende roekeloze daad”.
De onderzoekscommissie stelt dat de Russische militaire inlichtingendienst GROe in opdracht van Poetin handelde. Volgens de onderzoekers was het voor het Kremlin ‘voorzienbaar’ dat het vergiftigen van Skripal ook tot andere ongewenste slachtoffers kon leiden, wat de morele verantwoordelijkheid van de Russische leiding onderstreept.
**Diplomatieke gevolgen**
Als reactie op de onderzoeksbevindingen heeft het Verenigd Koninkrijk sancties afgekondigd tegen de GROe. Waar eerder al Britse sancties golden tegen delen van de Russische militaire inlichtingendienst, worden deze nu veralgemeend. Londen kondigde daarnaast sancties af tegen elf individuele Russen en riep de Russische ambassadeur op het matje.
Rusland houdt vol onschuldig te zijn en ontkent elke betrokkenheid bij de vergiftigingen. Maria Zakharova, woordvoerster van het Russische Ministerie van Buitenlandse Zaken, reageerde fel op de sancties: “De Russische kant erkent de illegitieme sancties opgelegd onder verzonnen voorwendselen en met omzeiling van de VN-Veiligheidsraad niet, en behoudt zich het recht voor op vergeldingsmaatregelen.”
**Bredere context**
De zaak-Sturgess illustreert op dramatische wijze hoe burgers slachtoffer kunnen worden van internationale spionageoperaties. Het gebruik van novitsjok, een extreem gevaarlijk zenuwgas dat alleen in Russische laboratoria geproduceerd wordt, op Brits grondgebied heeft de relaties tussen beide landen verder verslechterd.
De dood van Dawn Sturgess blijft een pijnlijke herinnering aan de gevaren van staatsgesteunde terreur en de wijze waarop onschuldige burgers kunnen worden meegesleept in internationale conflicten. Het Britse onderzoek benadrukt de noodzaak van internationale samenwerking bij het bestrijden van dergelijke misdaden tegen de menselijkheid.