De discussie rond rituele besnijdenissen laait opnieuw op nadat de Amerikaanse ambassadeur in België zich mengde in een lopend onderzoek tegen drie joodse besnijders. Dit werpt vragen op over deze eeuwenoude praktijk die al decennia wordt toegepast in de Belgische joodse gemeenschap.
Hoeveel besnijdenissen vinden er plaats in België?
Van de geschatte 40.000 joden die in België wonen, zijn vrijwel alle mannen besneden volgens professor Joods recht Henri Rosenberg. “Deze traditie wordt al 80 jaar gedoogd in ons land en wordt gevolgd door alle stromingen, van liberaal tot orthodox”, aldus Rosenberg.
Het exacte aantal jaarlijkse ingrepen blijft onduidelijk, evenals de verdeling tussen artsen en mohels (rituele besnijders). Volgens het Joods Informatie- en Documentatiecentrum voert de overgrote meerderheid van mohels deze ingrepen uit, terwijl slechts een kleine minderheid bij artsen plaatsvindt.
Het besnijdenisritueel stap voor stap
Joodse jongetjes ondergaan de besnijdenis traditioneel op hun achtste levensdag. De mohel plaatst een metalen beschermplaatje over de eikel en snijdt de voorhuid die daarbovenuit komt weg. Het gehele proces gebeurt met gesteriliseerd materiaal.
Henri Grynberg, de enige arts-mohel in België, legt uit dat verdoving niet nodig is bij pasgeborenen. “We gebruiken glucosestroop in de mond, dat werkt ongeveer vijf minuten als milde pijnverlichting”, zegt hij. Deze methode wordt ook in ziekenhuizen toegepast bij zuigelingen.
De ingreep wordt uitgesteld als het kind niet gezond genoeg is. Mohels controleren verschillende factoren zoals gewicht, voedingspatroon en reflexen voordat ze overgaan tot de procedure.
Controversiële praktijk van orale zuiging
Een omstreden aspect is de metzitzah b’peh, waarbij bloed met de mond wordt weggezogen. Deze praktijk komt volgens experts slechts zeer beperkt voor in België. “Het gaat om een minimaal aantal gevallen bij ultra-orthodoxe groepen”, stelt professor Rosenberg.
Ralph Pais van het Forum der Joodse Organisaties noemt het “een non-onderwerp” dat hij in tientallen bijgewoonde ceremonies nooit heeft meegemaakt. Meestal gebeurt het wegzuigen tegenwoordig met steriele instrumenten.
Welke gezondheidsrisico’s bestaan er?
Betrouwbare cijfers over complicaties in België ontbreken grotendeels. De joodse gemeenschap houdt volgens UGent-uroloog Piet Hoebeke problemen vaak intern, waardoor ziekenhuizen geen volledig beeld krijgen.
Mogelijke complicaties omvatten bloedingen, infecties en in zeldzame gevallen amputaties. Hoebeke behandelde al patiënten waarbij door foutief gebruik van het beschermplaatje delen van de eikel waren meegenomen.
De Nederlandse Medische Raad concludeerde dat besnijdenissen – zowel ritueel als medisch – meer risico’s inhouden dan vaak wordt aangenomen. Het Amerikaanse Centrum voor Ziektecontrole toonde aan dat orale bloedzuiging het risico op herpesbesmetting met factor 3,4 verhoogt.
In New York raakten tussen 2000 en 2015 zeventien baby’s besmet na orale zuiging, met twee sterfgevallen en twee gevallen van hersenschade tot gevolg.
