De traditionele zeewijding van Zeebrugge heeft een bijzondere erkenning gekregen van de Vlaamse overheid. Op het moment dat deze unieke maritieme traditie haar honderdste verjaardag viert, werd ze opgenomen in de officiële inventaris van immaterieel cultureel erfgoed van Vlaanderen.
Unieke processie in Belgische kusttraditie
De Zeebrugse zeewijding onderscheidt zich van vergelijkbare ceremonies in andere kustgemeenten doordat zij als enige in België nog steeds de vorm van een echte processie heeft behouden. Waar elders deze traditie verdween of sterk vereenvoudigde, slaagde Zeebrugge erin de volledige ceremonie levend te houden.
Kris Devolder, die het Zeewijdingscomité voorzit, toont zich bijzonder verheugd over de officiële erkenning. Volgens hem betekent deze status weliswaar geen financiële ondersteuning, maar geeft het wel extra glans aan hun traditie en helpt het bij het bekendmaken ervan buiten de eigen gemeenschap.
Processie met diepe betekenis
Elk jaar op de laatste zondag van juni trekt een stoet van ongeveer 150 deelnemers van de Vrije Basisschool Roezemoes naar het Visserskruis in de Zeebrugse haven. De processie heeft een sterke emotionele lading: kinderen dragen kruisjes waarop namen van overleden vissers staan, terwijl figuranten belangrijke scenes uit het vissersleven uitbeelden.
Deze tableaux tonen onder meer de wonderbaarlijke visvangst, de Dodendans en taferelen uit ‘Op Hoop van Zegen’. Bij het Visserskruis aangekomen, spreekt de pastoor een zegen uit over de zee, de vissersschepen en iedereen die zijn brood verdient op zee.
Ontstaan uit oorlogsleed
De oorsprong van deze traditie ligt in de moeilijke periode na de Eerste Wereldoorlog. De haven van Zeebrugge had zwaar geleden onder de Duitse bezetting – de bezetter had er een belangrijke marinebasis gevestigd en bij hun vertrek aanzienlijke schade aangericht. De vissersgemeenschap was verscheurd en moest volledig worden heropgebouwd.
In 1920 werd het eerste vissersschip met de letter Z officieel gedoopt, wat het begin markeerde van Zeebrugge als volwaardige vissershaven. Zes jaar later, in 1926, organiseerde men voor het eerst de zeewijding als een vorm van bezinning en troost voor families van op zee omgekomen vissers.
Moderne impuls voor oude traditie
In 2014 kreeg de ceremonie nieuwe energie door de toevoeging van volkse elementen zoals levende tableaux, karretjes met vis en paardenkoetsen. Deze modernisering help de traditie relevant te houden voor nieuwe generaties.
De Vlaamse minister voegt tweemaal per jaar nieuwe tradities toe aan de inventaris van immaterieel cultureel erfgoed, waarin ook bekende elementen als de Last Post in Ieper en het telen van witloof zijn opgenomen. Naast de zeewijding kreeg ook het zandstrooien in Lommel dit keer erkenning.
Voor de honderdste editie op 28 juni organiseert men een speciale tentoonstelling in de Sint-Donaaskerk, die de rijke geschiedenis van deze unieke Belgische maritieme traditie in de kijker zet.
