Bron: NOS Algemeen | Methode: Herschreven
Origineel: “Schrijfster Astrid Roemer op 78-jarige leeftijd overleden”
De Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer is op 78-jarige leeftijd in haar woonplaats Paramaribo overleden. Roemer gold als een van de meest invloedrijke auteurs binnen de Nederlandstalige Caribische literatuur. Uitgeverij Prometheus bevestigt haar overlijden. Astrid Heligonda Roemer werd in 1947 geboren…
De Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer is op 78-jarige leeftijd overleden in haar woonplaats Paramaribo. Roemer gold als een van de meest invloedrijke auteurs binnen de Nederlandstalige Caribische literatuur en laat een literair nalatenschap achter dat ver buiten de grenzen van Suriname wordt gewaardeerd. Uitgeverij Prometheus heeft haar overlijden bevestigd.
Doorbraak met experimentele roman
Astrid Heligonda Roemer werd in 1947 geboren in Paramaribo en brak in 1982 door in Nederland met het baanbrekende boek Over de gekte van een vrouw. Deze experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn toonde meteen Roemers eigenzinnige literaire stem en haar vermogen om persoonlijke thema’s te verweven met maatschappelijke vraagstukken.
Het boek zou decennia later ook internationaal erkenning krijgen toen het door Lucy Scott werd vertaald naar het Engels onder de titel On a Woman’s Madness. In 2023 werd deze vertaling genomineerd voor de prestigieuze National Book Award en belandde het op de longlist van de International Booker Prize, wat de blijvende relevantie van Roemers werk onderstreept.
Magnum opus over dekolonisatie
Roemers meesterwerk werd echter de romantrilogie Onmogelijk Moederland, die zij zelf liefkozend haar ‘drieling’ noemde. De trilogie bestaat uit Gewaagd leven (1996), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1999), die in 2001 werden gebundeld tot één omvangrijk werk.
In deze trilogie beschreef Roemer aan de hand van verschillende personages het Suriname van de laatste dertig jaar van de twintigste eeuw, waarbij zij de complexiteit van de dekolonisatie en de gevolgen daarvan voor de Surinaamse samenleving op meesterlijke wijze in kaart bracht. Het werk wordt algemeen beschouwd als haar grootste literaire prestatie.
Erkenning en controverse
In 2016 kreeg Roemer tot haar grote verrassing de P.C. Hooft-prijs voor haar gehele oeuvre toegekend. Het was opmerkelijk dat dit de eerste Nederlandse literaire prijs was die zij ontving. De jury prees Roemer voor haar romans die leiden tot “literaire verbeeldingen van de geschiedenis van Suriname”.
Vijf jaar later, in 2021, werd haar als eerste auteur van Surinaamse afkomst de Prijs der Nederlandse Letteren toegekend. Tot een feestelijke uitreiking kwam het echter niet. Het organiserend comité schrapte de ceremonie omdat Roemer omstreden uitspraken had gedaan over oud-legerleider Desi Bouterse, die was veroordeeld voor de Decembermoorden. Deze episode illustreerde Roemers reputatie als een uitgesproken en eigenzinnige denker die niet schuwde om controversiële standpunten in te nemen.
Veelzijdig literair talent
Roemer was een veelzijdig schrijver die zich niet beperkte tot één genre. Naast haar bekende romans schreef zij ook poëzie, toneelstukken, kinderboeken en korte verhalen. Deze diversiteit toonde haar brede literaire vaardigheden en haar vermogen om verschillende doelgroepen te bereiken.
- Romans, waaronder de gelauwerde trilogie Onmogelijk Moederland
- Poëzie die de Surinaamse ervaring en identiteit verkende
- Toneelstukken die sociale thema’s aansneden
- Kinderboeken die jongere generaties bereikten
- Korte verhalen die haar verhalende kracht demonstreerden
Blijvende literaire erfenis
De Surinaamse website Starnieuws benadrukt dat Roemer “een literair nalatenschap achterlaat die van blijvende betekenis is voor Suriname, het Caribisch gebied en de Nederlandstalige literatuur”. Haar werk wordt zowel nationaal als internationaal gelezen, bestudeerd en besproken, wat de universele thema’s in haar schrijfsels onderstreept.
“Haar werk blijft gelezen, bestudeerd en besproken, zowel nationaal als internationaal.”
Wat betekent dit?
Met het overlijden van Astrid Roemer verliest de Nederlandstalige literatuur een van haar meest markante stemmen. Roemer slaagde erin om de Surinaamse en Caribische ervaring op de literaire kaart van Nederland en Vlaanderen te zetten en toonde aan dat verhalen uit de voormalige koloniën een essentieel onderdeel vormen van het bredere Nederlandse taalgebied. Haar werk over dekolonisatie en identiteit blijft relevant in de huidige maatschappelijke discussies over postkolonialisme en culturele diversiteit.
Astrid Roemer laat een indrukwekkend literair oeuvre na dat toekomstige generaties zal blijven inspireren en dat de stem van Suriname en het Caribisch gebied voor altijd een plaats heeft gegeven in de Nederlandse letteren.