Bron: NOS Algemeen | Methode: Herschreven
Origineel: “Iraanse justitie dreigt met 'maximaal' optreden tegen demonstranten”
De Iraanse justitie heeft gedreigd met zware straffen voor demonstranten. Het hoofd van de rechterlijke macht zegt dat betogers "streng en maximaal zullen worden aangepakt, zonder genade". Een openbaar aanklager in de hoofdstad Teheran zegt dat mensen die vernielingen aanrichten…
De Iraanse justitie heeft gedreigd met zware straffen voor demonstranten die deelnemen aan de aanhoudende protesten tegen het regime. Het hoofd van de rechterlijke macht waarschuwt dat betogers “streng en maximaal zullen worden aangepakt, zonder genade”, terwijl een openbaar aanklager in Teheran stelt dat mensen die vernielingen aanrichten of geweld gebruiken de doodstraf tegemoet kunnen zien.
Protesten groeien uit tot regime-kritiek
De demonstraties braken eind december uit vanuit frustratie over de enorme inflatie die het land teistert. Inmiddels zijn de protesten uitgegroeid tot een veel bredere beweging tegen het regime, waarbij Iraniërs het vertrek eisen van het strenge islamitische bewind en opkomen voor politieke vrijheid en vrouwenrechten.
Sinds gisteren zijn het internet en het telefoonverkeer in Iran afgesloten, wat de informatievoorziening bemoeilijkt. Ondanks de repressieve maatregelen gingen vandaag opnieuw mensen de straat op, met voor vanavond weer grote aantallen verwacht.
Geweld en vernielingen tijdens demonstraties
Door de blokkering van communicatiemiddelen is het moeilijk een volledig beeld te krijgen van de situatie. De beelden die wel naar buiten komen, geverifieerd door persbureaus Reuters en AP, tonen een gemengd beeld van de protesten in steden zoals Mashad en Teheran.
Enerzijds zijn er vernielingen te zien, gebouwen die in brand staan en klinken er soms schoten. Anderzijds zijn er beelden van demonstranten die gemoedelijk met elkaar de straat opgaan en leuzen scanderen zoals “dood aan de dictator”, “lang leve de shah” en “vrijheid vrijheid vrijheid”. Op sommige beelden is te zien hoe demonstranten Iraanse vlaggen verscheuren.
Dodelijke repressie en massale arrestaties
Volgens de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie HRANA zijn er zeker 42 doden gevallen in het land en zouden ruim 2200 mensen zijn gearresteerd. Deze cijfers zijn echter niet met zekerheid vast te stellen, omdat er geen vrije nieuwsgaring bestaat in Iran. Dit maakt het ook voor buitenlandse journalisten bijna onmogelijk een betrouwbaar beeld te schetsen van de werkelijke situatie.
Op de staatstelevisie worden betogers getypeerd als “terroristische vertegenwoordigers” van Iran’s grote vijanden: Israël en de Verenigde Staten. Opperste leider ayatollah Khamenei beweerde vanochtend op de staatstelevisie dat de demonstranten “van hun eigen straten een puinhoop maken om de president van een ander land te behagen”.
“Hoe het verder zal gaan daar verschillen de meningen over. Bij eerdere protestgolven hebben we gezien dat het regime toch weer terugvalt op de onderdrukking van mensen.”
Grootste protestgolf sinds dood Mahsa Amini
Deze protestgolf is de grootste sinds de dood van Mahsa Amini in 2022. De jonge Iraanse vrouw werd opgepakt door de moraalpolitie omdat zij haar hoofddoek volgens de agenten te los droeg. Na haar arrestatie overleed ze aan de gevolgen van fysiek geweld, wat leidde tot maandenlange protesten.
Iran behoort tot de landen waar het vaakst de doodstraf wordt voltrokken, samen met China, Saudi-Arabië, Somalië en de Verenigde Staten. In de eerste negen maanden van 2025 werden in Iran meer dan duizend mensen geëxecuteerd – volgens cijfers van Amnesty International het hoogste aantal in de afgelopen vijftien jaar.
Vastberadenheid ondanks levensgevaar
Ondanks de levensbedreigende risico’s blijven veel Iraniërs vastberaden. Midden-Oostencorrespondent Daisy Mohr benadrukt de moed die nodig is om in Iran te demonstreren: iedereen weet dat het levensgevaarlijk kan zijn. Tegelijkertijd hoort ze van veel mensen die wel zouden willen protesteren, maar het simpelweg te riskant vinden.
- Internet en telefoonverkeer volledig afgesloten
- Zeker 42 doden en ruim 2200 arrestaties gerapporteerd
- Grootste protestgolf sinds dood Mahsa Amini in 2022
- Regime dreigt met maximale straffen en doodstraf
Wat betekent dit?
De huidige situatie toont een patroon dat Iran vaker heeft doorgemaakt: protesten die beginnen om economische redenen groeien uit tot fundamentele kritiek op het regime. De harde dreigementen van de justitie en de communicatieblokkade illustreren hoe het regime worstelt met de uitdagingen, zowel binnenlands als buitenlands, en lijkt terug te vallen op de bekende tactiek van onderdrukking.
Met de aanhoudende protesten en de escalerende dreigementen van de autoriteiten bevindt Iran zich opnieuw in een kritieke fase, waarbij de vraag blijft of het regime de demonstraties kan onderdrukken of dat de vastberadenheid van de demonstranten zal standhouden ondanks de levensbedreigende repressie.